Globalny Kryzys Zaufania – 2017 Edelman Trust Barometer

Takie wnioski płyną z 17. edycji corocznego ogólnoświatowego badania Edelman Trust Barometer*, które sprawdza poziom zaufania 28 narodowości do czterech typów instytucji: rządowych, pozarządowych, mediów i biznesu.

Wnioski z raportu ogłoszono podczas trwającego właśnie szczytu w Davos. Aż 2/3 badanych narodowości uznano w 2017 roku za nieufne (w porównaniu z mniej niż połową w 2016 roku). Najmniejszym zaufaniem spośród wszystkich badanych grup cieszą się instytucje rządowe (41%) i media (43%), nieco łatwiej ankietowani zaufaliby organizacji biznesowej (52%) czy pozarządowej (53%). Na tle 28 krajów Polacy jawią się jako naród zdecydowanie nieufny (wskaźnik zaufania 35 pkt względem średniej globalnej na poziomie 47 pkt). Bardziej nieufni są tylko Rosjanie. Z kolei najbardziej ufnymi narodami są niezmiennie Hindusi, Indonezyjczycy, Chińczycy czy mieszkańcy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. 

 – „Te badania pokazują, że ludzie mówią „dość” politykom, korporacjom, autorytetom. Kryzys zaufania to koniec pewnej epoki. Komunikacja punktowa i jednokierunkowa odchodzi do lamusa. Dziś ludzie chcą mieć realny wpływ na otaczającą ich rzeczywistość, a to wymusza całkowitą zmianę w podejściu. Instytucje, korporacje, politycy nie mogą dłużej mówić „do ludzi”, ale muszą zacząć z nimi rozmawiać i być wśród nich, niezależnie od funkcji, jaką pełnią. Politycy muszą usłyszeć (nie tylko słuchać) swoich wyborców, a prezesi angażować w dialog pracowników, klientów czy partnerów biznesowych. Ten, kto najszybciej to zrozumie i nauczy się działać w nowych warunkach, będzie miał szansę na wzmocnienie reputacji, która, co pokazuje tegoroczny Barometr Zaufania, z roku na rok staje się towarem coraz bardziej deficytowym”  – komentuje Przemysław Mitraszewski, partner zarządzający w Lighthouse Consultants, spółce będącej wyłącznym przedstawicielem Edelmana w Polsce. 

Wraz z ogólnym spadkiem zaufania do instytucji aż 53% respondentów Edelman Trust Barometer nabrało przekonania, że system, w jakim funkcjonują, już im nie służy. Obawiają się oni przede wszystkim utraty pracy, zaś przyczyn tego zagrożenia upatrują m.in. we wzroście konkurencyjności z zagranicy (obawia się jej 60% badanych), napływie siły roboczej z imigracji (58%) czy postępującej globalizacji (50% badanych twierdzi, że rozwija się ona w złym kierunku). To z kolei pobudza nasilenie nastrojów populistycznych oraz dążenia do jakichkolwiek zmian systemowych. 

KOLEO: Czy wychowujemy pokolenie „tylnego siedzenia” [RAPORT]

Wskaźniki zaufania dla poszczególnych grup instytucji uwzględnionych w badaniu:

1. Organizacje pozarządowe

Niepokojący jest ogólny spadek zaufania do organizacji pozarządowych, które do tej pory cieszyły się względnie stabilnym poziomem zaufania. W porównaniu z 2016 rokiem wskaźnik zaufania do NGOs spadł o 2% i wynosi średnio w skali globalnej 53%. W 11 krajach NGOs cieszą się mniejszym zaufaniem niż biznes. W Polsce instytucjom pozarządowym ufa 48% badanych, podczas gdy w Rosji jedynie 21% (spadek o 6%).

 

2. Instytucje rządowe

W skali globalnej instytucje rządowe i ich liderzy są darzeni najmniejszym zaufaniem spośród wszystkich badanych grup. Uśredniając, ufa im 41% respondentów. W Polsce rząd darzy zaufaniem jedynie 20% badanych i jest to najniższy, poza Afryką Południową, wskaźnik zaufania spośród wszystkich badanych państw

 

3. Biznes

Reputacja biznesu prześciga reputację rządów. Udział ankietowanych, którzy wyrazili zaufanie do biznesu, wyniósł 52% (o 1% mniej niż rok temu). Największym zaufaniem biznes cieszy się w Indonezji i Indiach (odpowiednio 76% i 74%), najmniejszym w Korei Południowej (29%). Z 40% wskaźnikiem Polska plasuje się w czołówce krajów nieufnych względem biznesu.

Natomiast jedynie 37% respondentów ufa szefom korporacji. I choć nadal cieszą się oni większym zaufaniem niż przywódcy polityczni (29%), w porównaniu z poprzednią edycją spadek zaufania do prezesów wyniósł aż 12% i dotyczył wszystkich krajów objętych badaniem. To najniższy odnotowany poziom zaufania do liderów biznesu w historii badania Edelmana.

 

 4. Media

Implozja zaufania dotknęła również media jako instytucję. Zaufałoby im dzisiaj jedynie 43% ankietowanych, czyli o 5% mniej niż rok temu. W Polsce współczynnik ten wynosi 31% (o 3% mniej niż w 2016 roku) i jest jednym z najniższych na świecie. Najmniejszym zaufaniem darzone są media społecznościowe (41%), największym zaś wyszukiwarki internetowe (64%), podczas gdy mediom tradycyjnym ufa 57% osób (5% mniej niż w 2012 roku). Ogólne zaufanie do mediów spadło w tym roku w większości analizowanych krajów (17 z 28). Zdaniem Richarda Edelmana dzieje się tak dlatego, że ludzie postrzegają dzisiaj media jako część elit.

Komu ufamy w dobie kryzysu zaufania?

Implozji zaufania towarzyszy rozproszenie autorytetów. „Osoba taka jak ja” jest uznawana za równie wiarygodne źródło informacji jak specjalista czy ekspert akademicki (po 60%) i o wiele bardziej godna zaufania niż urzędnik rządowy (29%) czy prezes (37%).