Jak zmieniły się zachowania konsumentów po roku pandemii?

Rozkwit e-commerce

W następstwie wybuchu pandemii oraz wprowadzanych restrykcji zmienił się cały proces podejmowania decyzji o zakupie oraz nabywania produktów. Zakupy w znacznym stopniu przeniosły się do digitalu. W Polsce od początku pandemii sprzedaż internetowa rosła, a najwięcej nowych użytkowników sklepów e-commerce przybywało w okresach lockdownów, kiedy dostęp do tradycyjnych punktów sprzedaży był ograniczony bądź niemożliwy. W ciągu zeszłego roku liczba nowych użytkowników e-commerce w porównaniu do roku sprzed pandemii wzrosła o ponad 1 mln osób.

W sieci największym powodzeniem cieszy się branża odzieżowa, która jeszcze przed pandemią miała najliczniejszą grupę użytkowników. Od wybuchu pandemii w Polsce podmioty sprzedające odzież online stawały się coraz bardziej popularne, by na koniec 2020 roku pozyskać o 1,9 mln więcej niż w 2019 roku nowych klientów. Do takiego wzrostu niewątpliwie przyczyniło się m.in. okresowe zamykanie sklepów stacjonarnych w dużych galeriach handlowych, a także obawy przed zakażeniem i unikanie przebywania w dużych skupiskach ludzkich (sklepy wielkopowierzchniowe, galerie handlowe). Branże, które w 2020 roku zyskały najwięcej nowych użytkowników to RTV/AGD (+2,2 mln r/r) oraz apteki internetowe (+2,1 mln r/r). Niestety w wyniku zmniejszenia dochodów i ogólnego braku stabilności gospodarczej, wielu Polaków musiało ograniczyć wydatki na niektóre kategorie produktowe. Branżą, która straciła na tym najwięcej są sklepy z biżuterią, które pozyskały ponad 650 tys. mniej nowych klientów niż w 2019 roku.

Kupujemy bardziej racjonalnie

Polacy podchodzą bardziej racjonalnie do tego co i jak kupują – według deklaracji robienie zakupów w mniejszym stopniu sprawia przyjemność (-5 p.p. r/r), a wydawanie pieniędzy odbywa się w sposób bardziej rozważny niż kiedyś (+3 p.p. r/r). Oprócz tego, że zakupy online zyskały na wartości to aż 60% (+6p.p. r/r) badanych uważa, że ułatwiają im życie. Konsumenci wolą robić zakupy w jednym miejscu (+5 p.p. r/r) na czym mogą tracić dyskonty oferujące ograniczony asortyment, a zyskiwać hipermarkety i sklepy wielobranżowe. W ostatnim roku czynnikiem zakupu, który zyskał na znaczeniu jest niska cena (+4p.p r/r) przy czym jakość kupowanych produktów nie przestała być ważna (+1p.p. r/r). Co istotne w 2020 większym zainteresowaniem cieszyły się artykuły wyprodukowane w Polsce (+6p.p r/r). Widać w tym chęć wsparcia lokalnych przedsiębiorców oraz troskę konsumentów o sytuację gospodarczą kraju.

TIME i LEGO stawiają na girl power: powstała pierwsza lista „Dziewczynek Roku”

Wzrost popularności VOD

W okresie pandemii rosła liczba użytkowników serwisów VOD. Konieczność pozostania w domach oraz zamknięcie kin, które zmusiło wielu twórców do przenoszenia premier swoich filmów do popularnych platform streamingowych, przyczyniło się do wzrostu oglądalności serwisów VOD. Na koniec 2020 roku było o prawie 3 mln więcej użytkowników niż rok wcześniej. W 2020 roku średni czas spędzany na platformach VOD skrócił się znacząco w okresie wakacyjnym, kiedy to Polacy korzystając z letniej pogody oraz braku restrykcji spędzali więcej czasu poza domem. Drugie półrocze przyniosło już wydłużenie czasu użytkowania serwisów, by na koniec roku różnica średniego czasu oglądanie filmów i seriali na VOD wynosiła ponad 100 min w stosunku do 2019 roku.

Większy ruch w Internecie

Rok 2020 przyniósł wzrost ruchu w Internecie o 14% odsłon total. Kolejno rok do roku wzrósł ruch mobile o 9% oraz desktop o 20%. Wzmożony ruch w Internecie był obserwowany w okresach zwiększonej liczby zakażeń koronawirusem i ogłaszanych przez Ministerstwo Zdrowia restrykcji, m.in. wprowadzenie zdalnego nauczania, ograniczenie w przemieszczaniu się, czy zamknięcie sklepów w centrach handlowych. Okres wakacyjny zmienił chwilowo trend wzrostowy konsumpcji Internetu, przynosząc spadki zarówno w mobile’u, jak i desktopie. W 2020 roku liczba odsłon na urządzeniach mobile była najwyższa w kwietniu, a korzystanie z desktopu było najbardziej wzmożone w październiku. W tym roku obserwujemy dalszy wzrost konsumpcji Internetu w przypadku obu urządzeń.

Wzrost popularności Internetu jako źródła informacji

W roku COVID-19 najchętniej poszukiwane w Internecie szczególnie w okresach wzmożonych zachorowań i lockdownów były informacje. Według deklaracji, 64% internautów poszukując informacji w 2020 roku najpierw zaglądało do Internetu i było to o +7p.p. więcej niż rok wcześniej (dane Kantar Polska, Target Group Index). W okresach obowiązujących restrykcji sanitarnych rósł ruch na stronach poświęconych edukacji oraz stylom życia. Przed pandemią najczęściej odwiedzane były strony poświęcone kulturze i rozrywce.

Fora i blogi istotnym źródłem informacji

Początek pandemii to także czas wzmożonego poszukiwania informacji na blogach i forach. Przy czym pod koniec 2020 roku wzrosła liczby użytkowników blogów, a zmniejszyła się liczba użytkowników forów i grup dyskusyjnych. Najbardziej popularne w kategorii serwisy społecznościowe, od maja 2020 utrzymują swoją liczbę użytkowników na stabilnym poziomie. Natomiast najmniej popularne serwisy randkowe, od początku tego roku straciły jeszcze na liczbie swoich użytkowników. Ten trend spadkowy może w najbliższym czasie osłabnąć, kiedy ponownie zostaną otwarte restauracje i kawiarnie i będą mogły odbywać się w nich spotkania towarzyskie.

Rekord oglądalności TV w 2020 roku

Rok 2020 przyniósł odbicie oglądalności TV. Przebywający w domu Polacy, szukając sposobu na spędzenie czasu, chętniej siadali przed telewizorami. Na początku pandemii średni miesięczny czas poświęcany na oglądanie TV był wyższy o 11% w stosunku do 2019 roku. W tym roku konsumpcja telewizji wpisuje się w trend spadkowy trwający od kilku lat, tracąc widzów i odnotowując spadek oglądalności ATV o 3% r/r.

Podsumowanie

To czy opisane zmiany zostaną z nami na dłużej, w dużej mierze zależy od przebiegu pandemii i od tego czy będą pojawiać się nowe fale zachorowań. Kolejne wprowadzane restrykcje, które w dalszym stopniu będą odbijać się na trudnej już w tej chwili sytuacji finansowej Polaków, niewątpliwie utrwalą racjonalne i świadome podejście konsumentów do zakupu dóbr. W przypadku wprowadzania kolejnych lockdownów można spodziewać się wzrostów konsumpcji telewizji. Nie zmniejszy się również konsumpcja Internetu, jeżeli wszelkie możliwe czynności wciąż będą przenoszone do online’u. Prawdopodobnie dzięki temu, że Polacy przekonali się do zakupu przez Internet i doceniają jego wygodę bez względu na scenariusz rozwoju pandemii nie będzie słabła popularność e-commerce.