„W gąszczu informacji. Nie błądź! Sprawdzaj!”. Leśnicy podsumowują pierwszy etap kampanii o dezinformacji w środowisku przyrodniczym

To pierwsza tego typu kompleksowa kampania w Polsce. Teraz, zgodnie z zapowiedziami, czas na drugą odsłonę. O tym, na jakie pytania odpowiedzą fact-checkerzy Instytutu Dyskursu i Dialogu, zdecydują internauci.

Jak wynika z badań PBS przeprowadzonych na zlecenie Lasów Państwowych 21% Polaków uważa, że żeby pozyskać drewno nie trzeba wycinać drzew, 70% myśli, że lesistość Polski maleje, a ponad 40% nie wie lub nie wierzy w to, że wszędzie tam gdzie pozyskują drewno leśnicy sadzą nowe pokolenie drzew. A jak wynika z badań Eurostatu ponad 52 % Polaków błędnie wskazuje, że zmiana klimatu nie jest spowodowana przede wszystkim działalnością człowieka. Te dość zatrważające wyniki, a także mity, półprawdy i manipulacje na temat lasów, przyrody i klimatu masowo publikowane w Internecie stały się kanwą kampanii.

– Najnowszy raport „Information Integrity about Climate Science” autorstwa IPIE (International Panel on the Information Environment) wyraźnie wskazuje, że już nie tylko podważamy naukę ale i skuteczność i sensowności rozwiązań. Kryzys informacyjny wokół klimatu staje się zagrożeniem systemowym, porównywalnym z samym kryzysem klimatycznym. Boty, fałszywe ekspertyzy, narracje antytransformacyjne – wszystko to spowalnia polityki klimatyczne i wzmacnia społeczny opór wobec koniecznych zmian. Dlatego tak ważne jest przeciwdziałanie dezinformacji dotyczącej przyrody – mówi Adam Wasiak, Dyrektor Generalny Lasów Państwowych.

Kluczowym elementem kampanii były cotygodniowe publikacje fact-checkingowe przygotowane przez Fundację Instytut Dyskursu i Dialogu. Materiały – oparte na transparentnej metodologii i najbardziej pierwotnych, wiarygodnych źródłach – systematycznie prostowały najpopularniejsze mity i angażowały odbiorców do zadawania pytań i wysyłania obiegowych twierdzeń do zweryfikowania.

Działaniom tym towarzyszyła jednak fala ataków i zorganizowanego hejtu wymierzonego w ekspertów INDID. Zweryfikowane mity pojawiały się co tydzień na dedykowanej kampanii stronie internetowej: www.wgaszczuinformacji.pl

Zawsze w barwach Lidl. Marka pokazuje, jak buduje więzi z pracownikami

– Kiedy publicznie prostuje się fałszywe tezy, trzeba liczyć się z presją – od natarczywych komentarzy po próby podważenia wiarygodności. Doświadczyliśmy tego podczas tej kampanii. Nie zmienia to jednak naszych standardów: każde twierdzenie weryfikujemy w oparciu o te same zasady – jawne, najbardziej pierwotne źródła i opisaną metodologię – mówi Filip Gołębiewski, prezes Zarządu INDID.

Zgodnie z zapowiedziami, to internauci zdecydują na jakie pytania odpowie druga odsłona kampanii. Wyboru dokonać można tutaj: wgaszczuinformacji.pl/glosowanie

– W gąszczu informacji to projekt dialogu, a nie monologu. Zapraszamy internautów do wskazywania tematów, a niezależni fact-chceckerzy ze wsparciem naukowców z partnerujących kampanii uczelni odpowiedzą rzetelnymi analizami i materiałami edukacyjnymi. Po wstępnej analizie widzimy, że najwięcej wątpliwości i pytań budzą kwestie klimatyczne. Z niecierpliwością czekamy na wyniki głosowania – zaznacza Olga Buczyńska, Naczelniczka Biura Prasowego Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych.

Aby pogłębić rozmowę o rzetelnej informacji, Lasy Państwowe uruchomiły podcast „W gąszczu informacji”, czyli cykl rozmów z naukowcami, praktykami i leśnikami. Dotychczas gośćmi podcastu byli dr hab. Łukasz Szurmiński, medioznawca z Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego, Filip Gołębiewski, prezes zarządu Fundacji: Instytut Dyskursu i Dialogu oraz st. bryg. Karol Kierzkowski Rzecznik prasowy Komendanta Głównego PSP, leśnicy już zapowiadają, że gościem kolejnego odcinka będzie prof. Andrzej Jagodziński – naukowiec, nauczyciel akademicki, leśnik, biolog i ekolog, profesor nauk leśnych, dyrektor Instytutu Dendrologii Polskiej Akademii Nauk w Kórniku, czy przedstawiciele NGO.

– Podcast pozwala wyjść poza bieżącą polemikę i w spokojny, przystępny sposób odpowiedzieć na pytania, które najczęściej wracają w publicznej debacie. Łączymy perspektywę ekspertów i praktyków, rozmawiamy nie tylko o przyrodzie i klimacie ale i o samych mechanizmach dezinformacji i o tym jak się przed nią obronić. Bo jak wskazują badania, większość z nas ma świadomość istnienia dezinformacji, ale uważamy, że wszyscy padają jej ofiarami, oprócz nas samych. Nasze rozmowy udowadniają, że to nie jest prawda – mówi prowadząca podcast Anna Choszcz-Sendrowska, rzeczniczka prasowa Lasów Państwowych.

Podcastu „W gąszczu informacji” można posłuchać tutaj:

W debacie publicznej coraz częściej słychać, że integralność informacji o klimacie powinna stać się elementem odpowiedzialności instytucji publicznych, organizacji społecznych, mediów i biznesu. Lasy Państwowe, jako instytucja zarządzająca w imieniu obywateli 1/3 Polski, jaką stanowią tereny leśne, deklarują dalsze inwestowanie w edukację, przejrzystość danych i sprawną komunikację – tak, by wspierać decyzje oparte na faktach.

Partnerami kampanii są: Fundacją Instytut Dyskursu i Dialogu, Wydział Dziennikarstwa Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego, Wydział Leśnym Uniwersytetu Rolniczego im. H. Kołłątaja w Krakowie oraz Instytut Nauk Leśnych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.