Wielkie oczekiwania czy wielka ucieczka?

VML co roku publikuje The Future 100 – obszerny raport (edycja 2025 ma 271 stron!) obejmujący 100 trendów, które warto obserwować. Wśród nich dostrzegłem dwie, na pierwszy rzut oka sprzeczne, grupy trendów.

Technologia wyprzedza ewolucję 

Po pierwsze, widać pewnego rodzaju przeciążenie technologią i nadmiarem docierających do nas komunikatów. Nie jest to zaskakujące. Szacuje się, że współczesny człowiek przetwarzania dziennie tyle informacji, co nasi przodkowie w okresie średniowiecza przez całe swoje życie. Technologia rozwija się błyskawicznie, z kolei ewolucja naszej psychiki, mózgów i układu nerwowego postępuje kilka rzędów wielkości wolniej. Nie ma szans, żebyśmy jako gatunek byli przygotowani na takie obciążenia. 

źródło: raport VML The Future 100: 2025

Nic więc dziwnego, że przekłada się to też na trendy. 

Jednym z nich jest maksymalne upraszczanie aplikacji mobilnych, z których korzystamy, eliminacja dodatkowych opcji.

Zmienia się także strategia szukania przyszłego partnera – ludzie powoli odchodzą od portali randkowych, a szczególnie od intensywnych i szybkich rozwiązań. Zamiast nich wracają do otwartych spotkań na żywo, wspólnych aktywności sportowych lub kulturalnych.

To nie koniec. Użytkownicy skłaniają się ku mniejszym grupom online dzielącym podobne hobby, jak na przykład wspinaczka, fitness czy wspólne słuchanie muzyki. Świat stający się globalną wioską, gdzie można łatwo nawiązywać kontakty międzynarodowe, zmienił życie pokolenia Y, ale dla pokolenia Z jest to już norma. Dużo ważniejsza staje się jakość tych relacji, zbieżność myśli i celów.

Ceramiczna alternatywa 

Jednym z trendów jest też „ruch analogowy” – pojawia się powszechne wypalenie wynikające z ekspozycją na technologię, a na popularności zyskują np. spotkania tzw. Offline Club (Holandia) czy rewitalizacja rzemiosła: w Chinach młodzi coraz częściej uczęszczają na zajęcia z ceramiki, czy pisania, w Anglii – garncarstwa lub haftu.

źródło: raport VML The Future 100: 2025

Z jednej strony widać więc wyraźne trendy obalające status quo z dominującą rolą technologii w naszym życiu. Z drugiej jednak autorzy raportu przeprowadzili szerokie badania ankietowe (prawie 14 tys. dorosłych respondentów z 14 krajów) i tutaj wnioski zdają się dużo mniej optymistyczne. 

„Prawdziwe życie jest przereklamowane. Był(a)bym szczęśliwy(a) spędzając zamiast tego czas w świecie wirtualnym” – tak mówi 40% respondentów (i aż 49% z pokolenia Z). 

„Podoba mi się idea ucieczki do innej rzeczywistości, korzystając z technologii” – to z kolei słowa 58% badanych (i aż 67% Zetek). 

Złota klatka czy więzienie? 

Tę formę odcięcia od świata widać też na przykładzie innych trendów dostrzeżonych przez autorów raportu The Future 100. 

Zaskakujący jest, przykładowo, tzw. dream tourism – powstają specjalne hotele skupiające się na zapewnieniu jak najlepszych doświadczeń sennych swoich gości. Pędząc przez przeładowane bodźcami życie, w którym spokojny sen jest luksusem, nagle wyjazd tylko po to, żeby porządnie się wyspać, bywa dla wielu atrakcyjniejszy, niż baseny i plaża. 

źródło: raport VML The Future 100: 2025

Ale przytłoczenie rzeczywistością ma też inny wymiar – nie chcemy myśleć o tematach trudnych. Coraz popularniejsze stają rozwiązania związane z „usługami po śmierci”, przechowywaniem i obsługą naszych profili w mediach społecznościowych długo po naszym odejściu. Głos zmarłych muzyków może być wykorzystywany (z pomocą AI) do komponowania nowych przebojów, a zmarli aktorzy zaczną wracać do kin w nowych superprodukcjach. Technologia zaczyna maskować śmierć.

Na początku wspomniałem o sprzeczności, choć może to bardziej po prostu dwie ścierające się wizje przyszłości. Czy wyrwiemy się z objęć technologii i na nowo odkryjemy piękno świata? Czy jednak to technologia będzie ucieczką przed światem? W filmie Matrix z 1999 r. cyfrowa iluzja była przedstawiona jako więzienie, ale może patrząc na niepokoje dokoła nas, taka złota klatka nie brzmi wcale aż tak źle? Czy lepiej być trybikiem w prawdziwym świecie, czy bogiem w swojej cyfrowej kapsule?

PS Porozmawiaj ze zmarłym wujkiem. Czy dzięki technologii jesteśmy bliżej nieśmiertelności?