42,2% badanych pozytywnie oceniło przejęcie Polska Press przez PKN Orlen [raport]

Tło dla badania

Pytanie o wiarygodność mediów w oczach Polaków nasuwa się zarówno w kontekście ostatnich wydarzeń związanych z przejęciem grupy Polska Press, jak i konkursem Grand Press. Kilka dni temu PKN ORLEN zapowiedział przejęcie niemieckiego wydawnictwa Polska Press – należącego do największych grup wydawniczych w Polsce. Polska Press posiada 20 z 24 wydawanych w Polsce dzienników regionalnych oraz blisko 120 tygodników lokalnych. Ze względu na swoją skalę i charakter transakcja po raz kolejny ożywiła dyskusję o strukturze właścicielskiej mediów w naszym kraju. Środowisko medialne w ostatnich kilku tygodniach żyło także tegoroczną edycją nagród Grand Press. Nominacja dla Beaty Lubeckiej za głośny wywiad z aktywistką Margot, ze względu na postawę dziennikarki, spotkała się z krytyką środowiska LGBT i części dziennikarzy. Jeden z nich, Stanisław Skarżyński, zdecydował się oddać własną nagrodę, którą przyznano mu cztery lata temu. Finalnie organizatorzy konkursu całkowicie wycofali tę kategorię, dając opinii publicznej bodziec do dyskusji na temat kondycji i wiarygodności środowisk tworzących środowiska medialne w Polsce.

W badaniu, które w dniach 9-10 grudnia przeprowadziła agencja Publicon wspólnie z Instytutem Badawczym IPC, wzięło udział 1000 osób. 52,2% stanowiły kobiety. Dominowały osoby w wieku od 35 do 44 lat (20,1%). Najmniej liczną grupą byli ankietowani w przedziale wiekowym od 55 do 64 lat (12,8%). Respondenci najczęściej charakteryzowali się wykształceniem wyższym (45,6%) i średnim (42,2%). Najmniej liczną grupę reprezentowały osoby z wykształceniem gimnazjalnym (1,2%) oraz podstawowym (1,2%).

1. Połowa badanych – 50,1% – wskazała, że właścicielem mediów w Polsce powinny być firmy polskie. 45,3% wskazało na kapitał mieszany (polsko-zagraniczny). Zdaniem jedynie 4,6% powinien to być kapitał zagraniczny.
2. Zdaniem większości badanych wydawane w Polsce gazety powinny należeć do polskiego właściciela. Takiej odpowiedzi udzieliło w sumie 57,8% ankietowanych. Niemal co trzeci badany (31,1%) nie potrafił udzielić odpowiedzi na wskazane pytanie.
3. 42,2% ankietowanych uznało, że to dobrze, że PKN ORLEN stał się właścicielem niemieckiego wydawnictwa Polska Press. Przeciwnego zdania było 27,8% badanych. 30,0% nie potrafiło wskazać odpowiedzi na to pytanie.
4. Głównym źródłem informacji o ważnych sprawach wśród badanych jest przede wszystkim internet (87,3%). W następnej kolejności wskazywano na: telewizję ogólnopolską (40,8%) oraz radio ogólnopolskie (24,4%). Prasę lokalną wskazało 21% ankietowanych.
5. W ocenie badanych najbardziej wiarygodnymi i obiektywnymi mediami są: TVN, Polsat oraz radio RMF FM.

Według Artura Kotlińskiego wysoki poziom akceptacji dla przejmowania mediów przez polskie firmy wynika głównie z tego, że to naturalny stan rzeczy w rozwiniętych demokracjach.

– Nawet jeśli kupno grupy Polska Press przez ORLEN będzie krytykowane przez przedstawicieli opozycji i opiniotwórcze środowiska przyszłej konkurencji medialnej, to jestem przekonany, że nie koresponduje to z nastrojami społecznymi. Chociażby we Francji największe grupy medialne – Grupa Bolloré i Grupa Lagardère Active – są w rękach francuskich. Podobnie sytuacja wygląda w Niemczech, gdzie rynek prasy codziennej, a ta ma w tym kraju bardzo silną pozycję i stanowi około ¾ całej ukazującej się prasy codziennej, jest opanowany w całości przez 10 wydawców niemieckich – dodaje CEO Instytutu Badawczego IPC.

Magdalena Cielecka i Borys Szyc ambasadorami marki Vistula

Zdaniem Szymona Sikorskiego, CEO agencji Publicon, tło biznesowe przejęcia Polska Press jest bardzo ciekawe.

– Na szczycie listy Fortune 500 są firmy, których zasobem jest logistyka, infrastruktura technologiczna i dane o użytkownikach. Jeśli koncern chce brać udział w tym wyścigu, to musi zwiększyć kompetencje w tych obszarach. Rozbudowa sieci typu convenience była pierwszym krokiem. Drugim jest przejęcie potentata rynku medialnego. I to – przyznajmy – na bardzo atrakcyjnych warunkach. Wiemy przecież, że dziś dane stanowią ogromną wartość i kapitał dla biznesu. Polska Press to dziś sieć serwisów, które gwarantują dotarcie aż do 17 mln ludzi. To kluczowe w kontekście wskazań respondentów, którzy w zdecydowanej większości (87,3%) czerpią wiedzę na ważne tematy właśnie z internetu – wskazuje Szymon Sikorski.

Jak wskazuje Michał Tkaczyszyn, PR manager agencji Publicon, zjawisko tak zwanej plemienności mediów jest powszechnie znane nie tylko w Polsce.

– Środowiska medialne coraz częściej decydują się w sposób jasny i stanowczy stawać po jednej ze stron sporów politycznych, kulturalnych i ideologicznych. O ile budowanie mediów tożsamościowych jest dziś opłacalne z wielu względów i koresponduje z podziałami społecznymi, to finalnie niestety odbija się to na zmniejszającym się poziomie zaufania i wiarygodności mediów. Coraz mniej jest takich redakcji, telewizji i rozgłośni radiowych, którym statystyczny Polak, szukający obiektywnej informacji, może zaufać. Takie sytuacje jak ta, którą mogliśmy obserwować przy okazji konkursu Grand Press, tylko te podziały pogłębiają – dodaje Tkaczyszyn.

Pełny raport dostępny jest na tej stronie.