Raisin: Młodzi Polacy nie martwią się o swoje finanse [BADANIE]

Na tle największych gospodarek zachodnich młodzi Polacy wyróżniają się najniższym poziomem napięcia finansowego. To wniosek płynący z badania przeprowadzonego przez platformę Raisin.

Okazuje się, że odsetek osób deklarujących bardzo silny stres związany z pieniędzmi jest ponad dwukrotnie niższy niż w Niemczech, Wielkiej Brytanii czy Francji. Jak zauważają eksperci, nie jest to jednak prosty obraz lepszej sytuacji finansowej Polaków. 

– Młodzi Polacy nie mają mniej wyzwań finansowych, ale inaczej na nie reagują. W Polsce częściej widoczne jest podejście oparte na bieżącym zarządzaniu budżetem oraz większa akceptacja dla przejściowej niestabilności finansowej. W bardziej rozwiniętych gospodarkach większą rolę odgrywają oczekiwania wobec poziomu życia i presja porównawcza. To może zwiększać odczuwane napięcie nawet przy relatywnie stabilnej sytuacji finansowej i dobrych zarobkach – komentuje Michał Piątek, dyrektor generalny Raisin w Polsce.

Pokolenie Z w Polsce spokojniejsze niż starsi

Polska jest jedynym z badanych rynków, w którym najmłodsza grupa odczuwa najmniejsze obciążenie tematem finansów osobistych. Wśród osób w wieku 18-34 lat, 39,8% deklaruje jakiekolwiek napięcie związane z pieniędzmi. W grupie wiekowej 35-49 lat odsetek ten wynosi 46,1%, a wśród osób w wieku 50-69 – 44,2%.

W większości analizowanych państw ta zależność jest odwrotna. W USA, Austrii czy Holandii to właśnie osoby z pokolenia Z i milenialsów deklarują najwyższy poziom stresu. Najbardziej wyrazistym przykładem jest jednak Francja. Tam aż 66,3% osób w wieku 18-34 lat deklaruje obciążenie psychiczne związane z pieniędzmi. 

Gen missing: nowe pokolenie poza zasięgiem badań. IV Forum Jakości Danych już w październiku [PATRONAT]

Młodzi częściej kontrolują niż panikują

Za niższym poziomem napięcia u młodych Polaków stoi coś jeszcze – poczucie kontroli nad pieniędzmi.

W grupie 18-34 lat 46% badanych deklaruje duże lub pełne poczucie wpływu na własne finanse. To plasuje Polskę w ścisłej czołówce badanych krajów. Nieco lepiej pod tym kątem wypadają tylko Holendrzy (49,5%), Hiszpanie (48,7%) i Niemcy (47,1%).

Jednocześnie tylko 15% młodych Polaków wskazuje na niski poziom lub całkowity brak kontroli nad domowym budżetem. Rzadziej do finansowego chaosu przyznają się jedynie Holendrzy (14%) i Hiszpanie (14,2%).

Według ekspertów te dane układają się w spójny obraz. Tam, gdzie rośnie poczucie kontroli, spada poziom napięcia związanego z pieniędzmi. Wśród młodych Polaków oba te elementy występują jednocześnie.

– Jednym z czynników, które mogą to tłumaczyć, jest łatwy dostęp do narzędzi finansowych. Polska należy do najbardziej rozwiniętych rynków bankowości elektronicznej, a rozwiązania cyfrowe upowszechniły się tu wcześniej niż w wielu krajach objętych badaniem. Blisko 20 mln Polaków korzysta z systemu BLIK, a liczba użytkowników bankowości mobilnej cały czas rośnie. Ten stały i bezpośredni dostęp do finansów – w tym wydatków i stanu konta – wzmacnia poczucie kontroli nad pieniędzmi – zauważa Michał Piątek z Raisin.

Podobny mechanizm widać w całej populacji. 48,9% Polaków deklaruje duże lub pełne poczucie kontroli nad finansami, co jest jednym z wyższych wyników w badaniu. Dla porównania, w Wielkiej Brytanii ten odsetek wynosi zaledwie 28,6%.

Spokojniejszy konsument to trudniejszy rynek 

Obraz „ogarniętych finansowo” młodych Polaków ma wyraźne potwierdzenie w danych. Pokazuje to Financial Confidence Score – wskaźnik oparty m.in. na ocenie planowania finansowego, realizacji celów i wpływu na codzienne wydatki. W grupie wiekowej 18–34 lata Polska osiąga najwyższy wynik (50,39%), wyraźnie wyższy niż w starszych grupach.

– Poczucie kontroli nad finansami zmienia sposób reagowania na pieniądze. Tam, gdzie ono rośnie, maleje skłonność do działania pod wpływem paniki. Konsumenci częściej podejmują bardziej racjonalne, a nie emocjonalne decyzje dotyczące oszczędzania czy inwestycji. Taki rynek jest mniej podatny na impulsy i bardziej nastawiony na porównywanie ofert, gdzie wygrywają rozwiązania czytelne, konkurencyjne i łatwe do zestawienia z innymi – mówi Michał Piątek.

Finansowy spokój widać w całej populacji

Wynik najmłodszej grupy Polaków nie jest odosobnioną anomalią. W całej populacji 43,3% badanych deklaruje bardzo silne lub dość wyraźne napięcie związane z finansami. To drugi najniższy wynik w badaniu, zaraz po Holandii (30,1%).

Tylko 13,3% wszystkich badanych w Polsce deklaruje bardzo silny niepokój finansowy. W USA odsetek takich osób przekracza jedną czwartą całego społeczeństwa. To oznacza zupełnie inny sposób podejmowania decyzji związanych z pieniędzmi.

Badanie Raisin Confidence Index zostało przeprowadzone w 2026 roku na próbie 11403 osób z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Włoch, Hiszpanii, Holandii, Francji, Austrii, Irlandii, Finlandii, USA i Polski w wieku od 18 do 69 lat.