W Świecie Wirtualnej Rzeczywistości. Trening predyspozycji i umiejętności zawodowych

fot. unsplasch.com

Można powiedzieć, że nie ma w tym niczego odkrywczego, jedynie fakt, który opisuje siły działające na rynku oraz potrzeby konsumentów. Pamiętajmy jednak, że pierwotne zastosowania VR dotyczyły rozwoju umiejętności zawodowych w bezpiecznym i kontrolowanym środowisku (sektor militarny) oraz profilaktyki zaburzeń psychicznych (sektor medyczny).

Dlaczego nie znamy zbyt wielu firm, które specjalizują się w tworzeniu aplikacji VR pozwalających na rozwój zarówno umiejętności twardych, jak i miękkich? Dlatego, że takie szkolenia są trudne do zaprojektowania i wdrożenia. Zwłaszcza te drugie, które, ze względu na konieczność posiadania specjalistycznej wiedzy, wykraczają poza standardowy development.

Czym są umiejętności miękkie? Zwane często predyspozycjami osobowościowymi, soft skills to: komunikatywność, asertywność, kreatywność, odporność na stres, kompetencje przywódcze, umiejętność współpracy z innymi ludźmi, umiejętność pracy samodzielnej oraz zarządzanie czasem. Często zakładamy, że są one wrodzone, ale jak każde umiejętności, da się je wytrenować przy zastosowaniu odpowiednich technik i scenariuszy. Dlaczego są one takie ważne? Oto kilka przykładów:

• Są niezmiernie ważne dla firm, które poszukują liderów. Wtedy umiejętności techniczne kandydata nie są na pierwszym miejscu.
• Sprzyjają szybszemu uczeniu się grup i jednostek.
• Mają pozytywny wpływ na pozostałych pracowników i ich samopoczucie w miejscu pracy.
• Poprawiają efektywność działania grupy.
• Sprzyjają tworzeniu innowacyjnych rozwiązań.
• Stanowią najistotniejszy element CV absolwentów, którzy nie posiadają jeszcze odpowiedniego doświadczenia zawodowego.

Problem z ich doskonaleniem dotyczy głównie formy, w jakiej przebiega samo szkolenie. Najczęściej odpowiada za nie firma coachingowa, której przedstawiciel spotyka się z naszymi pracownikami i w wyznaczonym czasie realizuje odpowiedni program “praktycznych warsztatów”. 

Apple prezentuje swoje pierwsze okulary AR

Gdyby nie innowacyjne narzędzia VR – dalej byłoby to najlepsze, powszechnie dostępne rozwiązanie. Innym problemem jest mylne przeświadczenie danej osoby o posiadaniu takich (wrodzonych) umiejętności, choć nie są one przez nią ani praktykowane, ani świadomie rozwijane. Niestety, aby poprawić soft skills potrzeba czegoś więcej.

Umiejętnie użyta technologia VR, umożliwia tworzenie specjalistycznych szkoleń, które doskonale nadają się do takiego rodzaju treningu i pozwalają pokonać wiele barier, które pojawiają się podczas sesji coachingowych. Największymi zaletami wspomnianego rozwiązania są:

• możliwość szkolenia się w dowolnym miejscu i czasie,
• systematyka,
• kontrolowane środowisko cyfrowe,
• stosunkowo łatwe wdrażanie sytuacji szczególnych lub rzadkich,
• realistyczne odwzorowanie sytuacji, mimiki i mowy ciała,
• implementacja wielu scenariuszy treningu,
• przydatne komentarze i wskazówki,
• implementacja wskaźników postępu,
• możliwość monitorowania tętna, czyli odporności na stres.

Rozwój umiejętności miękkich ma wpływ nie tylko na naszą pracę z klientami, ale również na pracę z naszymi kolegami. Biuro to przestrzeń interpersonalna, w której funkcjonują osoby o różnych temperamentach, usposobieniu czy wrażliwości. Dzięki odpowiednim predyspozycjom możemy wpływać na efektywność pracy zespołu, jego kreatywność, a czasami sprawnie rozwiązywać sytuacje konfliktowe. W takich przypadkach żadne umiejętności twarde nie zastąpią inteligencji emocjonalnej, wiarygodności, odpowiedniego podejścia czy umiejętności negocjacji.

Podobnie sprawa wygląda z umiejętnościami twardymi, czyli kwalifikacjami. Zastosowanie wirtualnej rzeczywistości do treningu umiejętności zawodowych jest dużo bardziej powszechne. Polega na zaprojektowaniu konkretnej przestrzeni, która ma być miejscem pracy pracownika. W realistycznym środowisku 3D umieszcza się odpowiednie rekwizyty i projektuje scenariusze, które są odwzorowaniem typowych działań w realnej pracy. Pracownik musi pamiętać o wykonaniu czynności w odpowiedniej kolejności, przy użyciu odpowiednich narzędzi i zastosowaniu odpowiednich środków bezpieczeństwa, aby rezultat szkolenia był pozytywny. Takie treningi najlepiej sprawdzają się w przypadku zawodów o podwyższonym ryzyku, gdzie przestrzeganie procedur oraz umiejętność szybkiego, poprawnego reagowania w określonych sytuacjach, decyduje często o życiu naszym i naszych współpracowników.

Możliwości współczesnych urządzeń VR oraz silników graficznych pozwalają na stworzenie i projekcję bardzo realistycznego, w pełni interaktywnego otoczenia z całą fizyką i mechaniką urządzeń i materiałów. Uczestnik szkolenia w ciągu kilkudziesięciu sekund zaczyna traktować świat wirtualny, jako domyślny i intuicyjnie wchodzić z nim w interakcje. To fakty, które pozwalają nam wierzyć w przyszłość tego typu rozwiązań szkoleniowych.

Rzeczywistość wirtualna jest doświadczeniem, a przez doświadczenie uczymy się najwięcej. Choć jest to ciągle niedoceniony i nieobecny na rynku obszar zastosowań tej technologii, jego możliwości są niemal nieograniczone. Oczywiście, nie bez znaczenia są też korzyści finansowe i wizerunkowe, jakie osiąga firma.