Raport IBM: Ataki ransomware w 2022 r. nadal popularne mimo lepszej wykrywalności

IBM Security opublikował doroczny raport X-Force Threat Intelligence Index, według którego w latach 2021-2022 nieznacznie tylko spadł udział incydentów bezpieczeństwa opartych na atakach typu ransomware (4 punkty procentowe), za to podniosła się skuteczność wykrywania i zapobiegania takim atakom. Raport pokazuje też, że atakujący wciąż rozwijają swoje techniki, co doprowadziło do skrócenia średniego czasu przeprowadzenia ataku ransomware z 2 miesięcy do niecałych 4 dni.

Według najnowszego raportu IBM Security, najczęściej stosowaną metodą ataku było wykorzystanie luk typu backdoor, które umożliwiają zdalny dostęp do systemów. Około 67% przypadków wykorzystujących tę lukę w zabezpieczeniach było związanych z atakami ransomware, przy czym obrońcy byli w stanie te zagrożenia wykryć odpowiednio wcześnie, zanim ransomware zadziałał.

Wzrost popularności backdoorów można częściowo przypisać ich wysokiej wartości rynkowej. Zespół IBM X-Force zaobserwował, że cyberprzestępcy sprzedają backdoory nawet za 10 000 USD, podczas gdy zysk ze sprzedaży danych skradzionej karty kredytowej może być nawet mniejszy niż 10 USD.

IBM Security X-Force Threat Intelligence Index pokazuje dotychczasowe i nowe trendy oraz wzorce ataków, bazując na danych pochodzących z miliardów źródeł, m.in. urządzeń sieciowych, stacji roboczych czy ze zgłoszeń incydentów.

Główne wnioski z najnowszego raportu IBM Security:

• Najczęstszym skutkiem cyberataków w 2022 r. było wymuszenie. Dochodzi do niego w wyniku ataku typu ransomware lub poprzez nieuprawniony dostęp do służbowej poczty e-mail. Najwięcej wymuszeń odnotowano w Europie (44% zaobserwowanych przypadków), gdzie cyberprzestępcy starali się wykorzystywać napięcia geopolityczne.
• Cyberprzestępcy wykorzystują pocztę elektroniczną. W 2022 roku odnotowano znaczny wzrost prób przechwycenia korespondencji. Hakerzy podszywają się pod pracowników i wykorzystują przejęte konta e-mail do prowadzenia konwersacji. Zespół IBM X-Force zaobserwował wzrost liczby miesięcznych prób o 100% w porównaniu do danych z 2021 roku.
• Starsze Exploity są wciąż skuteczne. Ponieważ liczba podatności wzrosła osiągając kolejny rekord, stosunek liczby znanych exploitów zmniejszył się o 10 punktów procentowych od 2018 do 2022 roku. Jak wynika z raportu, starsze exploity uruchamiające znany malware jak WannaCry i Conficker wciąż funkcjonują i rozprzestrzeniają się.

Presja na wymuszenia

Cyberprzestępcy często atakują najbardziej wrażliwe branże, firmy i regiony. Schematy wymuszeń polegają na wywieraniu silnej presji psychologicznej, skłaniającej ofiary cyberataku do zapłaty. W 2022 roku branża produkcyjna, już drugi rok z rzędu, należała do najczęściej atakowanej. Zakłady produkcyjne są atrakcyjnym celem tego typu ataków, ponieważ wykazują bardzo małą tolerancję na przestoje.

Julia Żugaj, Marysia Jeleniewska i Prawo Marcina w kampanii HUAWEI

Ransomware jako sposób wymuszenia jest już dobrze znaną metodą cyberprzestępców, ale opracowują oni coraz to nowsze i skuteczniejsze formy wymuszeń. Jednym z najnowszych trendów jest wykorzystywanie skradzionych danych do atakowania kolejnych ofiar, co dodatkowo zwiększa presję na zinfiltrowane organizacje. Cyberprzestępcy będą kontynuować nagabywanie docelowych ofiar, aby zwiększać zarówno potencjalne koszty jak i psychologiczny wpływ ataku. Dlatego niezwykle ważne jest, aby firmy posiadały opracowany plan reagowania na incydenty, który uwzględnia również wpływ ataku na pozostałe podmioty (np. kontrahentów) i osoby (np. klientów)

Rosnąca liczba przejmowanych wątków

Aktywność cyberprzestępców w obszarze przejmowania korespondencji e-mail wzrosła w zeszłym roku, a liczba miesięcznych prób tego typu podwoiła się w porównaniu z danymi z 2021 r. W ciągu roku IBM X-Force wykrył, że cyberprzestępcy wykorzystywali tę taktykę do infekowania złośliwym oprogramowaniem, np. Emotet, Qakbot czy IcedID, które często prowadziło do infekcji ransomware.

Biorąc pod uwagę, że w zeszłym roku phishing był głównym źródłem cyberataków oraz gwałtownie wzrosła aktywność przejmowania wątków, staje się widoczne, że atakujący wykorzystują zaufanie użytkowników pokładane w poczcie e-mail.

Organizacje powinny więc prowadzić szkolenia dla pracowników, aby zmniejszać ryzyko związane z potencjalnymi zagrożeniami tego rodzaju.

Mind the Gap: Wykorzystywanie luk w zabezpieczeniach związane z opóźnieniami w opracowywaniu łat.

Stosunek znanych exploitów do podatności od 2018 roku spadł o 10 punktów procentowych. Cyberprzestępcy mają już dostęp do ponad 78 000 znanych exploitów, co ułatwia im wykorzystywanie starszych, wciąż niezałatanych luk w zabezpieczeniach. Przykładowo, luki w zabezpieczeniach prowadzące do infekcji WannaCry wciąż stanowią poważne zagrożenie, chociaż malware ten jest znany od 5 lat. Bazując na danych telemetrycznych MSS (Managed Security Services), od kwietnia 2022 roku zespół IBM X-Force odnotował 800% wzrost ruchu ransomware WannaCry. Ciągłe wykorzystywanie starszych exploitów pokazuje potrzebę doskonalenia i dopracowywania przez organizacje programów zarządzania podatnościami, w tym opartej na analizie ryzyka priorytetyzacji poprawek oraz lepszego zrozumienia ich powierzchni ataku (tzw. Attack Surface).

Dodatkowe wnioski z raportu:

• Phisherzy „porzucają” działania związane z danymi kart kredytowych. Liczba cyberprzestępstw nastawionych na dane kart kredytowych w kampaniach phishingowych spadła w ciągu roku o 52%. Taka zmiana pokazuje, że priorytetem dla atakujących stały się dane osobowe, które można wykorzystać do innych oszustw lub sprzedać w dark webie za wyższą cenę niż dane kart kredytowych.
• Ameryka Północna odczuła skutki ataków wymierzonych w sektor energetyczny. Globalni gracze kontynuują próby wpływania na i tak już zaburzony rynek światowego handlu energią, w efekcie czego w 2022 roku sektor energetyczny utrzymał 4. pozycję na liście najczęściej atakowanych branż. W minionym roku północnoamerykańskie firmy z branży energetycznej były celem 46% wszystkich odnotowanych ataków na firmy energetyczne na świecie, co stanowi wzrost o 25% w porównaniu z poziomem z 2021 r.
• Azja na szczycie listy. W tym regionie odnotowano prawie jedną trzecią wszystkich ataków, na które odpowiedział IBM X-Force w 2022 roku. Tym samym Azja odnotowała więcej cyberataków niż jakikolwiek inny region. Branża produkcyjna była celem prawie połowy wszystkich incydentów, zaobserwowanych w Azji w zeszłym roku.

Pobierz pełną wersję raportu na stronie IBM.

Raport zawiera dane zebrane przez IBM w 2022 roku w skali globalnej i dostarcza szczegółowych informacji o światowej mapie zagrożeń, celem poinformowania społeczności zajmującej się cyberbezpieczeństwem o najbardziej istotnych zagrożeniach dla wszystkich organizacji.