#LegalneCzwartki: Monopol na kolor? Znak towarowy to nie tylko logo

fot. unsplash.com

…aby oznaczenie takie nadawało się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa).

Co więc jeszcze może stanowić znak towarowy?

Wyraz

Oczywistym jest, że możemy zarejestrować nazwę naszej firmy, produktu albo usługi. Pamiętajmy jednak jeszcze o możliwości zarejestrowania innych form słownych, jak np. sloganu czy hasła reklamowego. Z tej „okazji” skorzystali właściciele takich znaków towarowych jak OMG I SO NEED A GLASS OF WINE OR I’M GONNA SELL MY KIDS albo ONLY THOSE THAT SEE THE INVISIBLE CAN DO THE IMPOSSIBLE czy IS THIS REALLY GLUTEN FREE?

Rysunek

Nr rej. 3895781                                                                                                                  Nr rej. 39928945

UOKiK sprawdzi bukmacherów. Analizowane są regulaminy, interfejsy i komunikaty

Znak towarowy to nie tylko logo, to również inne grafiki, które mogą być chociażby elementem odróżniającym opakowania czy reklamy.

Deseń

Nr rej. 0351957

Chociaż tego typu formy częściej rejestrowane są jako wzory przemysłowe (chociażby z uwagi na ekspresowy czas rejestracji i szybkość wychodzenia wzorów z mody), to jednak rejestracja deseni jako znaku towarowego pomaga budować legendę oznaczenia (ochrona na wzory przemysłowe trwa do 25 lat, na znaki towarowe może być przedłużana teoretycznie w nieskończoność).

Ornament

Nr rej. 194585                                                                                                                  Nr rej. DD642780

Jeżeli rysunek lub deseń mogą być znakiem towarowym, to dlaczego nie pojedynczy ornament? Pamiętajmy jednak, że zbyt prosty ornament nie będzie miał pierwotnej zdolności odróżniającej (co nie wyklucza możliwości nabycia przez niego zdolności odróżniającej na skutek używania, czyli tzw. wtórnej zdolności odróżniającej).

Gest

Nr rej. 003429909

Nie jest to często spotykana praktyka, jednak zdarza się również rejestracja znaków towarowych w postaci gestów. Za to dużo częściej spotyka się tzw. znaki ruchome, tworzone zazwyczaj przez sekwencję obrazów lub zdjęć, które składają się na animowany obraz.

Kolor

Nr rej. 908136                                       Nr rej. 000031336

Oznaczenie takie funkcjonuje niezależnie od napisów, logo czy rysunków występujących w ramach znaku towarowego. Kolory per se nie są chętnie rejestrowane przez odpowiednie organy, co jest zrozumiałe, biorąc pod uwagę, jakie uprawnienia wiążą się z rejestracją znaku towarowego. Są to znaki składające się z nieograniczonego żadnymi proporcjami czy konturami (chociażby w postaci kształtu liter, cyfr czy opakowania) koloru. Przykładem pojedynczego koloru zarejestrowanego w charakterze znaku towarowego może być kolor fioletowy zarejestrowany na rzecz Kraft Foods lub pomarańczowy dla Orange.

Rejestracja takiego znaku towarowego jest trudna. Pamiętajmy, że znak towarowy musi posiadać zdolność odróżniania w obrocie towarów innych przedsiębiorstw. Z kolei chociaż kolor ma zdolność do wywoływania pewnych „powiązań myślowych” oraz uczuć, to jednak ma on znikomą zdolność do przekazywania określonych informacji. Weźmy jako przykład Orange. Kiedy firma ta rozpoczynała dopiero swoją działalność, nikt nie kojarzył koloru pomarańczowego z jej działalnością. Jednak wraz z rosnącą popularnością, także w wyniku nakładów poczynionych przez Orange na reklamę i promocję oraz nieustannego łączenia swoich usług, produktów oraz różnych aktywności z danym kolorem, doprowadził do „przyzwyczajenia” odbiorców do postrzegania danego koloru jako znaku dla swoich usług. To pozwoliło organowi przyznać prawo wyłączne. Taka „sztuka” jednak nie udała się np. Kodakowi, który ubiegał się o rejestrację znaku towarowego w postaci koloru żółtego, albo TNT, które próbowało zarejestrować kolor pomarańczowy.

Kompozycja kolorystyczna

Nr rej. 004638177                                                  Nr rej. 004381471

Skoro można zarejestrować znak towarowy w formie pojedynczego koloru, tym bardziej można zarejestrować kompozycję kolorystyczną. Przykładem jest taka kompozycja zarejestrowana na rzecz Ikea czy też Redbull.

Forma przestrzenna

Nr rej. 001278357                                                                                                                                  Nr rej.002541795

Nr rej. 009375726                                                 Nr rej. 003289253

Znaki 3-D są coraz popularniejsze, w dodatku są niezwykle różnorodne. Oprócz wyżej przedstawionych przykładów można spotkać znaki towarowe przestrzenne w postaci wystroju wnętrza lub aranżacji przestrzeni, czego przykładem może być znak przedstawiający aranżację wyglądu stacji benzynowej.

Znaki towarowe przestrzenne to łakomy kąsek.

Melodia lub inny sygnał dźwiękowy

Decydując się na rejestrację tego typu znaku, nie należy zapomnieć o pięciolinii podzielonej na takty, na której znajdują się w szczególności klucz, nuty i pauzy, które określają względną wartość oraz, w danym wypadku, znaki chromatyczne. Z tego bowiem składa się opis znaku dźwiękowego. Tak też zrobiło m.in. RMF albo Nokia przedstawiając swoje melodie za pomocą zapisu nutowego. Jeżeli jednak znak towarowy jest dźwiękiem nieartykułowanym, graficzne przedstawienie znaku może zapewnić spektrogram, tak jak np. w przypadku znaku towarowego jakim jest ryk lwa, zarejestrowany na rzecz Metro Goldwyn Mayer.

Zapach

Być posiadaczem zapachowego znaku towarowego to nie lada wyczyn. Sądy stoją na stanowisku, że zapach nie może być znakiem towarowym, ponieważ nie spełnia podstawowej przesłanki – nie można go przedstawić w formie graficznej. Tak wskazał, chociażby Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdzając, że „w odniesieniu do znaków zapachowych, wymogi graficznej przedstawialności nie są spełnione przez wzór chemiczny, pisemny opis, próbkę zapachową złożoną do depozytu ani przez kombinację tych elementów”. Dotychczas zarejestrowano tylko jeden znak towarowy zapachowy, jest to „zapach świeżo skoszonej trawy” (The smell of fresh cut grass), którego ochrona jednak już wygasła.

Hologram

Hologram jest nietypowym znakiem towarowym (przykładowo w EUIPO, czyli w unijnym odpowiedniku Urzędu Patentowego, są zarejestrowane tylko trzy tego typu znaki), jednak jak najbardziej możliwym do rejestracji.