Czy to ostatni Black Friday z cenowymi pułapkami? Nadchodzą zmiany w prawie

Zbliża się Black Friday, czyli zakupowe święto, które przepełni witryny sklepowe komunikatami o najwyższych w roku promocjach, rabatach i specjalnych okazjach dla konsumentów. Nie bez powodu Black Friday jest łączony z takimi określeniami jak „szaleństwo zakupów” czy „najgorętszy okres zakupowy”.

Od lat z Czarnym Piątkiem powiązana jest także cała masa pułapek czyhających na konsumentów, którzy dają się skusić obietnicom sprzedawców. Niejednokrotnie okazuje się, że nowe „wyjątkowe ceny” wcale nie są okazyjne, a na celu mają jedynie zwabienie nieostrożnych klientów. W związku z tym koniec listopada to także okres, w którym do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpływa znacząca liczba skarg dotycząca promocji i specjalnych okazji konsumenckich, które w rzeczywistości okazują się oszustwami. Podobnie jak rok temu – UOKiK przypomina o rozwadze podczas zakupów i prezentuje zbiór informacji, który ma przestrzec kupujących przed niebezpieczeństwami towarzyszącymi promocjom z okazji Black Friday.

Czy jednak w tym roku po raz ostatni spotkamy się z takim Czarnym Piątkiem? Liczba nadużyć i oszustw cenowych w związku z zakupowym świętem na końcu listopada co roku sięga takiego poziomu, że problemem postanowiła zająć się Komisja Europejska. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady UE (z dnia 27 listopada 2019 r.) zakłada wprowadzenie kilku zmian w zakresie handlu internetowego związanych m.in. ze składaniem reklamacji czy zakazem umieszczania opinii o produktach przez osoby, które w rzeczywistości go nie nabyły. W kontekście Black Friday najistotniejszy jest zapis informujący o konieczności informowania o modyfikacjach cen danego produktu w okresie jednego miesiąca wstecz. Oznacza to, że sprzedawcy, podczas zmiany ceny, będą zobowiązani do podawania najniższej ceny stosowanej przez podmiot gospodarczy w okresie, który nie może być krótszy niż 30 dni przed zastosowaniem obniżki ceny.

W praktyce nowy zapis ma na celu wyeliminowanie sytuacji, w których sprzedawcy zawyżają ceny tuż przed wprowadzeniem „promocji”, która w rzeczywistości prezentuje bazową cenę produktu. Według nowych zapisów, państwa członkowskie powinny zapewnić konsumentom środki prawne, które umożliwią im wyeliminowanie skutków takich nieuczciwych praktyk. Do tej pory takie działania były uznawane za nieetyczne, jednak dopiero wejście w życie nowych zapisów dyrektywy sprawi, że będą prawnie zakazane i karane sankcjami.

Nowa dyrektywa nie wejdzie w życie jeszcze przed tegorocznym Black Friday, jednak już do 28 listopada 2021 roku państwa członkowskie są zobowiązane do przyjęcia i publikacji przepisów niezbędnych do jej wykonania. Zgodnie z treścią dyrektywy jej przepisy mają zostać stosowane od dnia 28 maja 2022 roku, co oznacza, że kolejny Black Friday może zaowocować już znacznie mniejsza liczbą ofiar nieuczciwych chwytów marketingowych.

„Samo oznaczenie AI może niewiele mówić odbiorcy”. Dr Mateusz Łabuz o AI Act i reklamie

PS
Black Friday dotyka już niemal wszystkie branże, sklepy stacjonarne, jak i e-commerce. Jak zatem wyróżnić się wśród konkurencji i na co warto zwrócić uwagę pod kątem działań reklamowych przed Black Friday?

PS 2
Według najnowszych badań ponad połowa polskich e-konsumentów twierdzi, że specjalnie czeka z zakupami na Black Friday, a ponad ⅓ zaplanowała już zakupy podczas tegorocznej edycji.

PS 3
Ile prawdy jest w wyprzedażach na Black Friday? Czy w końcówce listopada sprzedawcy rzeczywiście obniżają ceny towarów o kilkadziesiąt procent?