AI Act w Polsce: ustawa podpisana, powstanie specjalna komisja

Celem przyjętej ustawy jest stworzenie stabilnego otoczenia prawnego umożliwiającego bezpieczne korzystanie z nowoczesnych technologii, z uwzględnieniem wdrażania wymagań unijnego rozporządzenia AI Act. Postanowienia w niej zawarte mają łączyć potrzebę ochrony społeczeństwa przed zagrożeniami (np. dezinformacją, cyfrową kradzieżą tożsamości czy nadużyciami wobec najmłodszych) z koniecznością stałego rozwoju gospodarczego.

Aby zagwarantować Polsce konkurencyjność na arenie międzynarodowej, w ustawie nie zabrakło również zaakcentowania potrzeby zwiększenia nakładów finansowych na kluczowe sektory technologiczne, w tym przede wszystkim na sztuczną inteligencję, biotechnologię oraz komputery kwantowe.

Nowy organ na straży rynku AI

Jednym z najważniejszych elementów ustawy jest powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Ma ona pełnić funkcję krajowego regulatora oraz oficjalnego punktu kontaktowego dla organów Unii Europejskiej.

Założono, że w ciągu dwóch miesięcy od wejścia w życie przepisów, rząd wyłoni przewodniczącego komisji na pięcioletnią kadencję. Organ ma rozpocząć oficjalną działalność operacyjną w ciągu trzech miesięcy od jego wybrania, prawdopodobnie jeszcze w listopadzie. W skład organu, obok kierownictwa, wejdą reprezentanci najważniejszych instytucji nadzorczych i regulacyjnych w Polsce (w tym UOKiK, KNF, KRRiT oraz UKE).

Bezpłatne piaskownice regulacyjne dla MŚP

Równie ważnym udogodnieniem dla sektora mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw będą tzw. piaskownice regulacyjne. To bezpieczne, kontrolowane środowiska testowe, które pozwolą firmom sprawdzać innowacyjne rozwiązania oparte na AI bez ryzyka naruszenia przepisów. Dostęp do piaskownic będzie bezpłatny, a kwalifikacja nastąpi w drodze konkursu punktowego organizowanego przez KRiBSI. Przedsiębiorcy ubiegający się o udział będą musieli przedstawić m.in. specyfikację techniczną rozwiązania oraz docelowy obszar jego wdrożenia.

Sztuczna inteligencja podaje błędne odpowiedzi, bo jest głodna? Snickers wprowadza cyfrowy batonik Hungr.AI

Biznes zyska również możliwość występowania do komisji o opinie indywidualne w sprawach interpretacyjnych. W większości przypadków brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie (30 lub 60 dni) będzie oznaczał milczącą akceptację stanowiska przedsiębiorcy.

Ochrona obywateli i egzekwowanie prawa

Kolejną ważną mocą, jaką zyska Komisja, będą szerokie uprawnienia kontrolne i sankcyjne. Organ będzie przyjmować zgłoszenia o incydentach oraz skargi od obywateli, których prawa mogły zostać naruszone przez działanie algorytmów (np. w przypadku dyskryminujących decyzji kredytowych czy nieproporcjonalnych narzędzi diagnostycznych w medycynie).

W sytuacjach bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia lub praw podstawowych organ będzie mógł nakazać natychmiastowe wstrzymanie lub wycofanie danego systemu z rynku. Postępowania skargowe mają trwać maksymalnie sześć miesięcy, a stroną odwoławczą od decyzji komisji będzie Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

PS #LegalneCzwartki: AI Act – pierwsza europejska próba regulacji prawnej AI

PS2 AI Governance. Kto naprawdę ponosi ryzyko?