Kostka nadal ma sześć kolorów, dziewięć pól na każdej ścianie i dokładnie ten sam cel. W 2026 roku Rubik’s wprowadził jednak Next Gen 3×3 Cube – nową wersję podstawowego modelu, który od światowej premiery w 1980 roku zachował swój charakterystyczny wygląd.
Nowy model dostał przeprojektowany mechanizm, który ma zapewniać płynniejsze i bardziej precyzyjne obroty. Poprawiono także tzw. corner-cutting, czyli możliwość wykonania kolejnego ruchu, gdy poprzednia warstwa nie została jeszcze ustawiona idealnie równo. Pojawiły się cieńsze linie między polami, matowe wykończenie oraz kolorowe plastikowe elementy zamiast tradycyjnych naklejek.
Next Gen nie jest tym samym produktem co Rubik’s Speed Cube, przygotowany przede wszystkim z myślą o szybkim układaniu. Nowy model pozostaje kolejną wersją podstawowej kostki 3×3.
Zmiany dotyczą więc przede wszystkim sposobu działania. Sama forma nadal jest rozpoznawalna od razu: sześcian, dziewięć pól na każdej stronie i sześć kolorów.
To ważne, bo przez ponad 50 lat właśnie ten układ stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych wzorów w świecie zabawek. Kolejne wersje kostki otrzymywały nowe mechanizmy, materiały i rozwiązania techniczne, ale Rubik’s bardzo ostrożnie podchodził do zmian wyglądu.
Najpierw trzeba było nauczyć ludzi, jak ją układać
Historia kostki zaczęła się w 1974 roku, kiedy węgierski architekt i wykładowca Ernő Rubik stworzył ruchomą konstrukcję pomagającą studentom w nauce relacji przestrzennych. Początkowo produkt nosił nazwę Magic Cube. Przed światową premierą w 1980 roku przemianowano go na Rubik’s Cube.
Sama sprzedaż łamigłówki była tylko częścią promocji. Ideal Toy Corporation zaczęło szybko rozwijać wokół niej treści i wydarzenia. Zachowane w archiwach The Strong National Museum of Play materiały obejmują reklamy, katalogi, instrukcje, regulaminy konkursów, zestawy członkowskie i materiały demonstracyjne.
Trudność kostki działała na jej korzyść. Powstawały książki i poradniki tłumaczące, jak ją rozwiązać, a wokół różnych metod tworzyły się kluby i grupy użytkowników.
Jednym z przykładów był Rubik’s Cube Newsletter, w którym publikowano wyniki zawodów, informacje o klubach, zapowiedzi wydarzeń i wskazówki dotyczące układania. Obok samego produktu sprzedawano też koszulki, przypinki, ołówki czy naszywki związane z kostką.
Z kostki powstało widowisko
Ideal od początku wykorzystywał też rywalizację. Organizowano lokalne turnieje, Cube Clinics i Cube-a-Thons. W 1982 roku w Budapeszcie odbyły się pierwsze mistrzostwa świata w układaniu kostki.
Po pierwszej fali popularności zainteresowanie turniejami osłabło, ale wróciło wraz z internetem. W latach 90. i 2000. użytkownicy zaczęli publikować własne strony, metody i wyniki.
W 2003 roku w Toronto odbyły się pierwsze od ponad dwóch dekad mistrzostwa świata, a rok później powstała World Cube Association, która zaczęła standaryzować zasady zawodów i oficjalne rekordy.
Kolejnym etapem było wejście dużych marek. W 2018 roku Red Bull uruchomił Rubik’s Cube World Championship, łącząc speedcubing z formatem sportowego widowiska. Zawodnicy rywalizowali m.in. w klasycznym układaniu na czas i układaniu jedną ręką.
Od poradników do TikToka i Google
Z biegiem lat zmieniał się sposób publikowania treści wokół kostki. Drukowane instrukcje i newslettery zastępowały strony internetowe, fora, YouTube i media społecznościowe.
Dobrym przykładem była współpraca z Google przy 40-leciu kostki w 2014 roku. Firma przygotowała interaktywny Doodle, który pozwalał układać kostkę w przeglądarce. Powstało też Chrome Cube Lab, gdzie projektanci i programiści tworzyli własne cyfrowe wersje łamigłówki.
W tym samym czasie Liberty Science Center otworzyło wystawę „Beyond Rubik’s Cube”. Projekt o wartości 5 mln dolarów powstał przy współpracy Ernő Rubika i Google. Na wystawie znalazły się m.in. roboty układające kostkę, historyczne prototypy i instalacje poświęcone matematyce oraz projektowaniu.
W 2020 roku, przy okazji 40-lecia światowej premiery produktu, Rubik’s mocniej wszedł na TikToka i YouTube. Marka współpracowała ze speedcuberami, publikowała tutoriale i prowadziła formaty takie jak #FastFriday. Hashtag #CubeAtHome przekroczył 17 mln wyświetleń na TikToku.
50 lat później Rubik’s nadal pracuje na tym samym symbolu
Od 2021 roku Rubik’s należy do Spin Master. Na 50-lecie wynalezienia kostki firma uruchomiła kampanię „Make Your Move”, której towarzyszyły nowe produkty, aplikacje i współprace licencyjne.
Wśród nich znalazły się wersje związane m.in. z Barbie, Stranger Things, Hello Kitty, The Beatles, Levi’s, Mercedes-Benz i Tetrisem. Kostka zaczęła działać nie tylko jako łamigłówka, ale też jako przedmiot kolekcjonerski i nośnik innych marek.
Ciekawy kontrast tworzą dwa produkty z ostatnich lat. W 2024 roku Rubik’s Retro Cube celowo wracał do starszego wyglądu, naklejek i opakowania inspirowanego pierwszymi dekadami marki. W 2026 roku Next Gen robi coś odwrotnego: modernizuje mechanizm i sposób działania.
Jedno pozostaje bez zmian. Nadal chodzi o ten sam sześcian, który przez ponad pół wieku pojawiał się w reklamach, konkursach, poradnikach, mistrzostwach, wystawach i internetowych challenge’ach.