PLLum: Polska buduje własną sztuczną inteligencję

– PLLuM to dowód na to, że możemy rozwijać nowoczesne technologie na własnych warunkach, w naszym języku, z korzyścią dla obywatelek i obywateli. Tworzymy fundament pod inteligentne usługi publiczne i innowacje, które będą realnym wsparciem zarówno dla administracji, jak i biznesu – mówi wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

„Cześć, jestem PLLuM. Oto moje zalety”

• Polski model językowy jest elastyczny i skalowalny – wykorzystuje od 8 do 70 miliardów parametrów. Pozwala na precyzyjne generowanie treści w języku polskim. Mniejsze wersje dobrze sprawdzają się w szybkich zadaniach, podczas gdy większe modele oferują wyższą precyzję i kontekstową spójność w rozumieniu języka polskiego. W rodzinie modeli PLLuM znajdują się m.in. modele w architekturze MoE (ang. Mixture of Experts) ze zrównoważonym wyborem ekspertów oraz wyspecjalizowane modele RAG (ang. Retrieval Augmented Generation).
• Bazuje na etycznym pozyskiwaniu danych – wersje do użytku komercyjnego wykorzystują zasoby tekstowe od właścicieli, którzy udzielili licencji konsorcjum, a także zasoby, które, zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz przepisami UE, mogą być wykorzystane do budowy w pełni otwartego modelu. Modele naukowe (tj. udostępniane na licencjach, które nie pozwalają na zastosowania komercyjne) korzystają także z ogólnodostępnych zbiorów danych, takich jak Common Crawl.
• Dostrajany na autorskich zbiorach danych, czyli dziesiątkach tysięcy tzw. instrukcji – pobudzeń (promptów) i oczekiwanych odpowiedzi modelu – oraz preferencji – pobudzeń i różnych odpowiedzi modeli ocenionych pod kątem jakościowym – tworzonych przez zespół ponad 50 specjalistów i specjalistek.
• Budowanie ekosystemu polskich modeli językowych. Wspólnie z modelem Bielik mogą promować sztuczną inteligencję tworzoną w Polsce, wspierając się wzajemnie w lepszym procesie trenowania i dalszym pozyskiwaniu oraz otwieraniu danych, potrzebnych by #AIMadeInPoland było coraz lepsze – dla administracji publicznej, biznesu i społeczeństwa.

Budowa ekosystemu rozwoju dużych modeli językowych w Polsce

– Rozwój PLLuM to inwestycja w cyfrowe państwo. Do tej pory przeznaczyliśmy na ten projekt 14,5 mln zł, a teraz idziemy krok dalej – kolejne 19 mln zł pozwoli na wdrożenie modelu w administracji publicznej i rozszerzenie współpracy o nowych partnerów, takich jak COI i Cyfronet. Dzięki temu PLLuM stanie się kluczowym elementem cyfryzacji usług publicznych i rozwoju krajowego ekosystemu AI – powiedział wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski.

Projekt realizowany jest na zlecenie Ministerstwa Cyfryzacji, które jest właścicielem wyników i kontroluje rozwój PLLuM. Projekt realizowany był do tej pory przez konsorcjum sześciu podmiotów:

• Politechnika Wrocławska (lider projektu),
• Instytut Podstaw Informatyki PAN,
• Instytut Slawistyki PAN,
• Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK-PIB),
• Ośrodek Przetwarzania Informacji (OPI-PIB),
• Uniwersytet Łódzki.

Szerokie zastosowanie PLLuM

PLLuM wyróżnia się na tle innych modeli językowych. Jest dostosowany do specyfiki języka polskiego oraz terminologii administracji publicznej. W procesie jego tworzenia stosuje kompleksowe procedury gromadzenia danych i oceny ich jakości. PLLuM przede wszystkim korzysta z danych organicznych – opracowywanych ręcznie, a nie przy użyciu innych modeli językowych. Trenowany na polskich zasobach, bardzo dobrze radzi sobie z wyzwaniami fleksji i złożonej składni generując precyzyjne treści.

PLLuM dostarczy zaawansowanych rozwiązań dla administracji publicznej i tym samym wesprze dalszą cyfryzację Polski:

Meta AI zoptymalizuje kampanie i doradzi w biznesie

• Wirtualny asystent w mObywatel, który wesprze obywateli i obywatelki w uzyskiwaniu informacji publicznych.
• Inteligentny asystent urzędniczy, który zautomatyzuje przetwarzanie dokumentów, analizę treści, wyszukiwanie informacji i wsparcie w udzielaniu odpowiedzi na pytania obywateli i obywatelek.
• Edukacja, ułatwi rozwój aplikacji edukacyjnych, tłumaczeń i pomoc nauczycielom i nauczycielkom w prowadzeniu angażujących lekcji z użyciem najnowszych technologii.

Centralny Ośrodek Informatyki i ACK CYFRONET AGH dołączają do projektu

Ministerstwo Cyfryzacji przyzna konsorcjum dotację w wysokości 19 mln zł na dalszy rozwój projektu. Lider konsorcjum HIVE – Ośrodek Badań nad Bezpieczeństwem SI w NASK – będzie koordynować prace wdrożeniowe PLLuM w usługach administracji publicznej.

W 2025 r. do konsorcjum PLLuM dołączy Centralny Ośrodek Informatyki, który będzie wdrażać model, jako narzędzia dla urzędników i w mObywatelu. W aplikacji pojawi się wirtualny asystent, który ułatwi obywatelom korzystanie z usług administracji publicznej. Akademickie Centrum Komputerowe CYFRONET AGH będzie natomiast dostarczać mocy obliczeniowych pod uczenie modeli i ich udostępnianie. Cyfronet AGH dysponuje nowoczesną infrastrukturą obliczeniową w tym najszybszym superkomputerem w Polsce.

Rozwój projektu oraz zaangażowanie nowych partnerów – Centralnego Ośrodka Informatyki i CYFRONET-u, torują drogę do jeszcze szerszego zastosowania AI w życiu codziennym. Polska staje się jednym z liderów w rozwoju modeli językowych, co przekłada się na wzrost innowacyjności i konkurencyjności całej gospodarki.

Inwestycje w AI dla rozwoju gospodarki i sektora IT

Rozwój PLLuM to także szansa na wzmocnienie konkurencyjności Polski w sektorze IT i całej gospodarce. Inwestycje w sztuczną inteligencję przyczyniają się do powstawania nowych firm i produktów opartych na AI, napędzając wzrost gospodarczy. Wykorzystanie PLLuM w różnych obszarach – od edukacji i administracji po sektor prywatny – sprzyja tworzeniu nowoczesnych rozwiązań, które umacniają pozycję Polski wśród liderów rozwoju AI.

PLLuM jest dostępny na stronie: http://pllum.clarin-pl.eu. Modele można pobrać na Hugging Face.