Wikipedia, jedno z najbardziej znanych źródeł informacji online, obchodzi 25. urodziny. W ramach rozpoczętej z tej okazji kampanii, Fundacja Wikimedia – organizacja non-profit zarządzająca Wikipedią – zaprasza do odkrywania historii portalu, a także docenienia osób, które go tworzą.
Kampania urodzinowa Wikipedii
Fundacja Wikimedia, w ramach jubileuszowej kampanii, opublikowała film dokumentalny „Documents Series”, ukazujący kulisy życia i historii wolontariuszy-redaktorów Wikipedii z całego świata. Dla przypomnienia, cała wiedza w Wikipedii jest tworzona i aktualizowana przez globalną społeczność liczącą blisko 250 000 wolontariuszy-redaktorów, którzy piszą, edytują i weryfikują informacje zgodnie z określonymi standardami.
Serial opowiada historię ośmiu wolontariuszy i pokazuje ich cel oraz pasję, z jaką przyczyniają się do rozwoju internetowej encyklopedii. Wśród nich jest m.in. Kalifornijczyk, który od dwóch dekad dokumentuje huragany i burze, lekarz z Indii, który dzielił się kluczowymi informacjami na temat COVID-19 czy starszy bibliotekarz z Tokio, udostępniający wiedzę w języku japońskim. Ich historie podkreślają, że nawet w dobie sztucznej inteligencji, wiedza jest ludzka i potrzebuje ludzi.
Ponadto uruchomiono również kapsułę czasu „25 lat Wikipedii”, umożliwiającą fanom na całym świecie zagłębienie się w przeszłość, teraźniejszość i przyszłość tego globalnego zasobu. Użytkownicy mogą posłuchać, jak założyciel Jimmy Wales opowiada o historii powstania Wikipedii, w tym o tym, jak sam zainstalował pierwsze serwery witryny. Kapsuła pokazuje również rolę Wikipedii podczas ważnych wydarzeń na świecie, takich jak ta, gdy serwery Wikipedii niemal zawaliły się w 2009 roku w wyniku odwiedzin strony po śmierci Michaela Jacksona. Nie brakuje tam także jednych z najdziwniejszych części Wikipedii, na przykład artykułu o jasnowidzącej ośmiornicy o imieniu Paul .
Wikipedia w erze AI
W erze sztucznej inteligencji tworzona przez ludzi Wikipedia nigdy nie była cenniejsza. Obecnie portal znajduje się w pierwszej dziesiątce najchętniej odwiedzanych stron internetowych na świecie i jest jedyną prowadzoną przez organizację non-profit bazą wiedzy. Jej 65 milionów artykułów w ponad 300 językach jest wyświetlanych prawie 15 miliardów razy miesięcznie, a jej wiedza napędza generowanie botów AI, wyszukiwarek, asystentów głosowych i innych narzędzi. Wikipedia to jeden z najwyższej jakości zbiorów danych wykorzystywanych do trenowania dużych modeli językowych (LMS).
Jak Wikipedia rozwijała się na przestrzeni lat?
Postęp Wikipedii w ciągu ostatnich 25 lat podkreśla jej rosnące znaczenie dla współczesnego świata online. Oto, jak portal rozwijał się i ewoluował na przestrzeni lat:
- Nowe partnerstwa z firmami technologicznymi wspierają zrównoważony rozwój Wikipedii. Firmy technologiczne, które polegają na treściach Wikipedii, muszą używać ich odpowiedzialnie i pomagać w utrzymaniu portalu na przyszłość. W ciągu ostatniego roku kilka firm (w tym Ecosia, Microsoft, Mistral AI, Perplexity, Pleias i ProRata) zostało nowymi partnerami Wikimedia Enterprise, dołączając do istniejących partnerów, takich jak Amazon, Google i Meta.
- Wdrażanie strategii w zakresie AI, która stawia człowieka na pierwszym miejscu. Najnowsza strategia zakłada ukierunkowanie przyszłych inwestycji i rozwoju w dziedzinie sztucznej inteligencji na wsparcie ludzkich współpracowników, aby mogli oni poświęcać swój czas na to, co chcą osiągnąć, a nie na to, jak technicznie to osiągnąć.
- Wzmocnienie infrastruktury technologicznej. Od 2001 roku udoskonalana jest infrastruktura technologiczna Wikipedii. Aktualizacje interfejsu i trybu ciemnego znacznie poprawiły dostępność dla użytkowników. Otworzono nowe centra danych, aby skrócić czas ładowania, a aplikacje Wikipedii na iOS i Androida umożliwiają fanom dostęp do treści bezpośrednio z urządzeń mobilnych.
- Likwidacja luk w wiedzy. Wiedza w Wikipedii stała się dziś bardziej reprezentatywna, dzięki zaangażowaniu w tłumaczenia językowe oraz inicjatywy społecznościowe, mające na celu zwiększenie liczby wolontariuszy-redaktorów i treści w serwisie.
- Angażowanie nowego pokolenia czytelników i współpracowników. Poprzez nowe eksperymenty, takie jak gry online i krótkie treści do mediów społecznościowych, odkrywane są sposoby, dzięki którym Wikipedia może dotrzeć do nowych użytkowników, reagować na globalne trendy i spełniać zmieniające się potrzeby użytkowników.
– W 2001 roku Wikipedia narodziła się z marzenia o dzieleniu się wiedzą ze wszystkimi i wszędzie. Nikt, łącznie ze mną, nie wiedział, czy się uda. Wbrew wszelkim przeciwnościom, Wikipedia stała się dziś filarem wiedzy w internecie. Wikipedia jest przykładem 25 lat człowieczeństwa w najlepszym wydaniu, udowadniając, że kiedy ludzie jednoczą się w duchu budowania zaufania i współpracy, mogą sprawić, że niemożliwe stanie się możliwe – powiedział Jimmy Wales, założyciel Wikipedii i członek zarządu Fundacji Wikimedia.
źródło: mat. prasowe, opracowanie: Agata Drynko