Dostępność sklepu internetowego: pięć miejsc, w których klient bez myszy może utknąć

Grafika Inkluso z hasłem „Zakupy bez myszy. Pięć miejsc, w których klient może utknąć”. Ilustracja: dłoń na klawiaturze laptopa, podświetlony jeden klawisz, od którego linia prowadzi przez pięć punktów do ikony koszyka; obok leży odłączona mysz komputerowa.
Dostępność sklepu internetowego najlepiej widać na ścieżce zakupowej klienta, który nie używa myszy albo korzysta z czytnika ekranu. Opisujemy pięć miejsc, w których taki klient może utknąć i nie dokończyć zakupu. Przy każdym wyjaśniamy, co poprawić w kodzie, co wykryje skan, a co sprawdzi człowiek. Podajemy też numery kryteriów sukcesu WCAG 2.1.
O autorze
5 min czytania 2026-11-16

Krok po kroku: od wyszukiwarki do płatności

1. Wyszukiwarka i filtry (WCAG 2.1.1 Klawiatura)

Jeśli do filtrów nie da się przejść klawiszem Tab ani ich wybrać klawiszem Enter lub spacją, klient obsługujący sklep klawiaturą ich nie użyje, choć na pierwszy rzut oka wyszukiwarka działa. Problem rozwiązują natywne elementy <button>< i <input>. Automatyczny skan tego nie rozstrzygnie. Potrzebny jest test ręczny.

2. Przycisk koszyka (WCAG 4.1.2 Nazwa, rola, wartość)

Ikona bez dostępnej nazwy to dla czytnika ekranu przycisk bez opisu, więc jego użytkownik nie wie, że ten przycisk prowadzi do koszyka. Nazwę nada widoczny tekst w przycisku albo aria-label, a sam przycisk powinien być natywnym elementem <button>. Skan wykryje przycisk bez nazwy, o ile kod oznacza go jako przycisk.

3. Pola formularza zamówienia (WCAG 1.3.1, 3.3.2 i 4.1.2)

Gdy pole nie ma etykiety, czytnik ekranu po przejściu do niego nie poda, co należy wpisać. Każde pole musi mieć etykietę powiązaną z nim w kodzie, najlepiej przez <label for>. Automatyczny skan wykryje brak etykiety, ale tylko na stronach, do których dotrze. Formularz zamówienia często pojawia się dopiero po dodaniu produktu do koszyka.

4. Komunikaty o błędach (WCAG 3.3.1 Identyfikacja błędu)

Kryterium wymaga, by pole z błędem było wskazane, a błąd opisany tekstem. Sama czerwona ramka nie wystarczy. Jeśli komunikat pod polem nie jest z nim powiązany w kodzie, czytnik ekranu może go nie odczytać i klient nie będzie wiedział, dlaczego nie może przejść dalej. Dobrą praktyką jest powiązanie komunikatu z polem przez aria-describedby i oznaczenie pola atrybutem aria-invalid="true". Automatyczny skan zwykle nie wysyła formularzy, więc tych komunikatów nie zobaczy: sprawdza je człowiek.

5. Wybór dostawy i płatności (WCAG 2.1.1 i 2.4.7 Widoczny fokus)

Niestandardowe kontrolki mogą nie przyjmować fokusu albo nie pokazywać, gdzie on jest, więc klient nie wie, co wybiera. Wystarczy przejść cały proces zakupu samą klawiaturą (Tab, strzałki, spacja, Enter), żeby zobaczyć, gdzie fokus znika. Lepiej użyć natywnych pól <input type="radio"> i widocznego stylu :focus. To, czy cały zakup da się zakończyć z klawiatury, trzeba sprawdzić ręcznie.

Grafika z pięcioma szkicowanymi ekranami sklepu internetowego, połączonymi strzałką od 1 do 5, każdy z oznaczeniem SKAN lub CZŁOWIEK. Pięć miejsc, w których klient może utknąć. 1. Wyszukiwarka i filtry, WCAG 2.1.1, CZŁOWIEK. 2. Przycisk koszyka, WCAG 4.1.2, SKAN: Skan wykryje, o ile kod oznacza go jako przycisk. 3. Pola formularza zamówienia, WCAG 1.3.1, 3.3.2, 4.1.2, SKAN: Skan wykryje brak etykiety na stronach, do których dotrze. 4. Komunikaty o błędach, WCAG 3.3.1, CZŁOWIEK. 5. Wybór dostawy i płatności, WCAG 2.1.1, 2.4.7, CZŁOWIEK.

Czego nie pokaże automatyczny skan

Testy automatyczne obejmują od około 30 do 40 proc. kryteriów sukcesu WCAG. To odsetek kryteriów, a nie odsetek usterek na stronie.

Resztę musi ocenić człowiek:

  • czy tekst alternatywny ma sens,
  • czy kolejność fokusu jest logiczna,
  • czy cały proces zakupu da się przejść wyłącznie z klawiatury,
  • czy komunikaty są zrozumiałe.

Dlatego wynik bez wykrytych usterek nie oznacza, że sklep jest dostępny. Oznacza, że w dniu skanu narzędzie nie znalazło tych usterek, które jest w stanie wykryć.

Nakładki dostępności, czyli widżety doklejane do strony, również nie zastępują poprawek w kodzie. Nakładka nie poprawia kodu źródłowego sklepu, tylko zmienia stronę wyświetlaną w przeglądarce, więc usterka w formularzu zamówienia pozostaje w kodzie.

Co mówi ustawa

Podstawą prawną jest ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. 2024 poz. 731). Stosuje się ją od 28 czerwca 2025 r. Ustawa wdraża dyrektywę (UE) 2019/882, czyli Europejski Akt o Dostępności. Wśród usług objętych ustawą są usługi handlu elektronicznego oferowane lub świadczone na rzecz konsumentów (art. 3 ust. 2 pkt 6).

Ustawa nie odwołuje się wprost do WCAG. Wprowadza domniemanie zgodności: produkt lub usługa zgodne z odpowiednią normą zharmonizowaną albo specyfikacją techniczną spełniają wymagania dostępności w zakresie objętym tą normą lub specyfikacją (art. 20 ust. 1).

Ustawa przewiduje wyjątki. Nie stosuje się jej m.in. do usług oferowanych lub świadczonych przez mikroprzedsiębiorców (art. 4 pkt 1). O tym, czy i w jakim zakresie obejmuje konkretną firmę, decydują przepisy, a nie język strony.

Punktem wyjścia jest prawo krajowe każdego państwa, w którym sklep oferuje usługę konsumentom. Sklep sprzedający konsumentom w Polsce zaczyna od polskiej ustawy. Jeśli sprzedaje także konsumentom w Niemczech, sprawdza dodatkowo niemiecką ustawę BFSG. Znaczenie może mieć też siedziba firmy. W sprawie transgranicznej warto zapytać prawnika, które ustawy wiążą firmę.

Co dzieje się w innych krajach Unii

Szwedzki Urząd ds. Poczty i Telekomunikacji (PTS) od 2025 r. prowadzi nadzór nad dostępnością usług handlu elektronicznego. Do 3 marca 2026 r. wszczął łącznie 28 postępowań nadzorczych. Samo wszczęcie postępowania nie przesądza o naruszeniu.

Holenderski Urząd ds. Konsumentów i Rynków (ACM) ogłosił 24 marca 2026 r. wyniki testów około 100 serwisów. Objęły one największe holenderskie sklepy internetowe oraz serwisy największych operatorów telekomunikacyjnych i dostawców energii. Według ACM 61 proc. z tych sklepów nie jest dostępnych cyfrowo: nie dało się w nich złożyć zamówienia przy użyciu technologii wspomagających. Jako przykłady urząd podał przycisk składania zamówienia, którego nie da się użyć za pomocą klawiatury, oraz niedostępną weryfikację CAPTCHA. ACM ostrzega, że firmy, do których się zwróci i które nie wprowadzą wystarczających poprawek, muszą się liczyć z egzekwowaniem przepisów przez urząd.

We Francji sprawy trafiły do sądów. W dwóch pierwszych zapadły różne rozstrzygnięcia.

Sąd w Lille 5 maja 2026 r. uznał, że nie ma podstaw do wydania nakazu wobec Auchan E-Commerce France. Spółka przedstawiła dane, z których wynika, że jej średni roczny obrót we Francji z ostatnich trzech zamkniętych lat obrotowych jest niższy od progu 250 mln euro przewidzianego we francuskich przepisach. Dlatego zdaniem sądu nie wykazano oczywistego naruszenia prawa.

Sąd w Caen 4 czerwca 2026 r. nakazał spółce Carrefour France przestrzegać przepisów o dostępności. Nakaz jest obwarowany karą pieniężną 500 euro za każdy dzień, naliczaną po upływie sześciu miesięcy od wydania postanowienia. Sąd odmówił natomiast nakazania zawieszenia dostępu do serwisu i aplikacji.

Oba postanowienia wydano w trybie référé, czyli w przyspieszonym francuskim postępowaniu o środki tymczasowe, na podstawie prawa francuskiego. Nie rozstrzygają więc sprawy ostatecznie i nie przesądzają o sytuacji firm w innych państwach.

Grafika z osią czasu z czterema datami z 2026 r. i wynikiem przy każdej. Co dzieje się w innych krajach Unii. Do 3 marca 2026, Szwecja, PTS: 28, wszczętych postępowań nadzorczych w e-commerce; wszczęcie nie przesądza o naruszeniu. 24 marca 2026, Holandia, ACM: 61%, największych sklepów internetowych w Holandii; zamówienia nie dało się złożyć przy użyciu technologii wspomagających; test: ok. 100 serwisów, także operatorów telekomunikacyjnych i dostawców energii. 5 maja 2026, Francja, Lille: brak nakazu, wobec Auchan E-Commerce France; nie wykazano oczywistego naruszenia prawa; spółka przedstawiła dane o średnim rocznym obrocie poniżej progu 250 mln euro. 4 czerwca 2026, Francja, Caen: nakaz, wobec Carrefour France; przestrzeganie przepisów pod rygorem kary 500 euro dziennie; kara naliczana po 6 miesiącach od postanowienia; bez nakazu zawieszenia serwisu i aplikacji.

Od czego zacząć? Trzy kroki

1. Bezpłatny test strony głównej

Inkluso skanuje stronę główną bez zakładania konta i bez karty płatniczej, a wynik przedstawia jako ocenę oraz listę wykrytych usterek z ich wagą i liczbą wystąpień. Pełny opis jednej usterki widać od razu, a opisy pozostałych zawiera płatny audyt. Tutaj można uruchomić test dostępności strony.

2. Automatyczny audyt do 100 podstron

Strona główna to nie cały sklep. Audyt Inkluso to skan automatyczny, bez ręcznej oceny eksperta: obejmuje do 100 podstron opartych na różnych szablonach witryny i odnosi ustalenia do przepisów polskiej ustawy. Skan nie składa zamówień, więc formularza zamówienia, który pojawia się dopiero po dodaniu produktu do koszyka, zwykle nie zobaczy. Cena: 649 zł (płatność jednorazowa). Oferta wyłącznie dla przedsiębiorców.

3. Poprawki i skan kontrolny

Raport warto przekazać osobie, która opiekuje się sklepem. Po poprawkach skan kontrolny pokazuje, które usterki wykryte w automatycznym audycie nie pojawiają się już w wynikach, a które pozostały. Pierwszy skan kontrolny w ciągu 30 dni od płatnego audytu jest bezpłatny, a każdy kolejny kosztuje 219 zł. Datowane raporty pokazują, jak zmieniał się wynik automatycznego skanu.

Czego Inkluso nie robi: nie wystawia certyfikatu, nie rozstrzyga, czy ustawa obejmuje daną firmę, i nie zastępuje testów z udziałem ludzi.

Grafika z trzema rosnącymi stopniami, na każdym cena, i paskiem z ofertą pod spodem. Od czego zacząć? Trzy kroki. Krok 1: 0 zł, test strony głównej; bez konta i bez karty; ocena i lista wykrytych usterek. Krok 2: 649 zł, audyt do 100 podstron; skan automatyczny; odniesienia do polskiej ustawy; wyłącznie dla przedsiębiorców. Krok 3: 0 zł, pierwszy skan kontrolny; w ciągu 30 dni od płatnego audytu; każdy kolejny: 219 zł. Prywatna agencja interaktywna, agencja e-commerce lub software house z siedzibą w Polsce? Jeden przykładowy raport white-label bezpłatnie. Zgłoszenia do 15 grudnia 2026 r.

Czego Inkluso nie robi:

  • nie wystawia certyfikatu,
  • nie rozstrzyga, czy ustawa obejmuje daną firmę,
  • nie zastępuje testów z udziałem ludzi.

Dla agencji i software house’ów

Agencja, która buduje lub utrzymuje sklepy, często jako pierwsza słyszy od klientów pytania o dostępność. Inkluso ma dla agencji ofertę white-label: raporty pod marką agencji, licencja od 869 zł miesięcznie, cena ustalana indywidualnie.

Prywatnym agencjom interaktywnym i e-commerce oraz software house’om z siedzibą w Polsce Inkluso przygotuje bezpłatnie jeden przykładowy raport white-label dla strony jednego z klientów agencji, z logo agencji, w ciągu dwóch dni roboczych od otrzymania adresu strony i logo. Oferta obejmuje jeden raport na agencję i do 100 podstron witryny, jest bez opłat i bez zobowiązań, a zgłoszenia są przyjmowane do 15 grudnia 2026 r. Wystarczy wysłać na [email protected] adres strony i logo, dopisując w wiadomości „NowyMarketing” (przycisk „Umów demo” na stronie Inkluso dla agencji otwiera tę wiadomość). Zgłoszenia, które nie spełniają tych warunków, nie będą realizowane.

Raport Inkluso to datowany zapis automatycznego skanu, a nie certyfikat. Ma charakter poglądowy i nie stanowi porady prawnej. Przed podjęciem decyzji warto sprawdzić aktualny stan prawny.

Operatorem serwisu Inkluso (inkluso.eu) jest HEXENKRAFT s.r.o.

Artykuł reklamowy powstały we współpracy z Inkluso