Zawód: E-mail marketing specialist (Kariera w marketingu)

fot. unsplash.com

1. Artur Dąbrowski, Agencja e-mail marketingowa Animails
2. Jacek Konsek, Head of e-mail advertising network, INIS
3. Łukasz Kula, Specjalista ds. e-mail marketingu w x-kom / al.to
4. Monika Wichrowska, Specjalista ds. CRM, DaWanda.pl
5. Aleksandra Krala, Specjalista ds. e-mail marketingu w Homebook.pl
6. Wojciech Śliwiński, Strategy Manager, @FreshMail
7. Agata Chmielewska, E-commerce & On-line Marketing Specialist
8. Eryk Bocheński, Solution Consultant, Optivo an Episerver Company
9. Marcin Nawrocki, Manager ds. CRM, answear.com
Zobacz pozostałe odcinki cyklu Kariera w marketingu>

Artur Dąbrowski
Agencja e-mail marketingowa Animails

Klapki, które regenerują stopy. Nowa technologia od Nike i Hyperice

Jak zostałeś specjalistą ds. e-mail marketingu? Jak wyglądają szczeble kariery na tym stanowisku?

Od 2010 roku realizuję projekty e-marketingowe, natomiast w e-mail marketingu wyspecjalizowałem się, pracując w dziale Strategii w firmie FreshMail, a następnie tworząc wspólnie z Filipem Kłodawskim agencję e-mail marketingową Animails.

Trudno wskazać szczeble kariery w e-mail marketingu, ponieważ jest to wąski i dość wyspecjalizowany obszar. Specjaliści ds. e-mail marketingu pracują najczęściej pod kierownikami/menadżerami ds. marketingu, e-marketingu lub e-commerce.

Co należy do obowiązków specjalisty ds. e-mail marketingu?

Specjalista ds. e-mail marketingu najczęściej zajmuje się kompleksowym opracowywaniem newsletterów (wspólnie z grafikiem i koderem), pracuje z bazami danych, segmentuje, wymyśla tematy, przeprowadza eksperymenty, analizuje wyniki, wyciąga wnioski, optymalizuje, a także coraz częściej odpowiada za realizację strategii marketing automation.

Kogo poszukuje się na stanowisko specjalisty ds. e-mail marketingu? Jakie umiejętności miękkie i twarde są potrzebne?

To praca, która wymaga wszechstronnego przygotowania. Specjalista ds. e-mail marketingu musi mieć pojęcie na temat:

• copywritingu (wiedzieć, jak wymyślić chwytliwy temat czy jak powinna brzmieć interesująca treść mailingu),
• designu (choć sam raczej nie odpowiada za przygotowanie kreacji newsletterów),
• analityki (powinien umieć analizować osiągane wyniki i na tej podstawie wyciągać wnioski),
• e-commerce (w końcu e-mail marketingu ma na celu przede wszystkim – choć nie tylko – sprzedawać),
• technicznej strony e-mail marketingu (kwestie związane z dostarczalnością, spamem, kodowaniem etc.)
• przepisów prawa (kwestie dotyczące niezbędnych formułek, zgód na komunikację, działań niedozwolonych itd.)

Ponadto powinien być kreatywny (subskrybenci newsletterów nigdy nie przepadają za sztampą) i umieć pracować pod presją czasu (w e-mail marketingu najdrobniejsza pomyłka może sporo kosztować).

Co jest najciekawsze dla Ciebie w pracy specjalisty ds. e-mail marketingu?

Praca specjalisty ds. e-mail marketingu pozwala rozwijać się na różnych polach. Jednego dnia przygotowujemy segmenty, drugiego wypełniamy harmonogram newslettera, trzeciego spędzamy kilka godzin z grafikiem, czwartego ustawiamy wysyłki w systemie, piątego zbieramy i analizujemy wyniki… Tutaj nie sposób się nudzić 🙂

Jakie są największe trudności/minusy a jakie plusy tej pracy?

Największa trudność wiąże się chyba ze wspomnianą wszechstronnością. Stosunkowo niewiele osób potrafi wykazać się zarówno kreatywnością, analitycznym podejściem, poczuciem estetyki, lekkim piórem, a przy tym przyswoić sobie wszelką niezbędną wiedzę dotyczącą technikaliów czy prawa.

Plusem są duże możliwości rozwoju. Wbrew temu, co sądzi wąska grupa osób, e-mail marketing nie umiera, a wręcz przeciwnie, zmienia się i rozwija. Newslettery są coraz częściej czytane na bieżąco, w ciągu dnia, na smartfonach i tabletach. Cały czas na znaczeniu zyskuje marketing automation – rozwijające się narzędzia pozwalają na coraz więcej w tym zakresie i działają coraz sprawniej (jeszcze niedawno trudno było automatyzować komunikację z klientami bez ciągłego uganiania się za błędami w działaniu systemów).

Jak kształtują się zarobki na tym stanowisku?

Na stanowisku specjalisty ds. e-mail marketingu można liczyć na zarobki 2000-4500 zł netto miesięcznie (plus ewentualne premie). Jednak obowiązki te są często łączone z obowiązkami specjalisty ds. e-marketingu, gdzie, mając mocne CV, można spodziewać się wynagrodzenia na poziomie 6000-8000 zł netto miesięcznie.

Gdzie szukać pracy jako specjalista ds. e-mail marketingu?

Jeśli chcemy pracować na stanowisku specjalisty ds. e-mail marketingu, powinniśmy szukać zatrudnienia w dużych firmach, które mogą sobie pozwolić na wydzielenie osobnego etatu poświęconego tej działce e-marketingu.

Jeżeli natomiast zależy nam na pracy z e-mail marketingiem, ale chętnie połączymy te obowiązki z innymi związanymi z marketingiem internetowym, możemy znaleźć posadę także w średniej, a nawet małej firmie. Żyjemy w czasach, w których bez internetu (a co za tym idzie – bez osoby kompetentnej w zakresie marketingu online) nie poradziłaby sobie już większość firm.

Co poleciłbyś osobom, które zamierzają w przyszłości zostać specjalistą ds. e-mail marketingu?

Przede wszystkim zalecałbym wszechstronny rozwój. Czytaj książki i blogi nie tylko o e-mail marketingu (przy okazji – zapraszam na www.animails.pl/blog :)), ale również o e-commerce, designie, copywritingu, analityce, bazach danych… Nigdy nie wiesz, jaka wiedza i która umiejętność Ci się przyda (jest to wskazówka, którą w zasadzie można by odnieść do jakiejkolwiek pracy w e-marketingu).

Karierę jako specjalista ds. e-mail marketingu możesz rozpocząć w dowolnej firmie, ale sugerowałbym, aby była to firma, której oferta jest bliska Twoim zainteresowaniom. Wtedy łatwiej Ci będzie wdrożyć się w swoje nowe obowiązki, prawdopodobnie podejdziesz do nich z większym zaangażowaniem, a praca będzie Ci sprawiać więcej radości (o czym nie powinieneś nigdy zapominać).

———————————————————–

Jacek Konsek
Head of e-mail advertising network, INIS

Jak zostałeś specjalistą ds. e-mail marketingu? Jak wyglądają szczeble kariery na tym stanowisku?

Zupełnie przypadkowo. Byłem dziennikarzem sportowym, ale szukałem nowych wyzwań. Padło na marketing internetowy, a dokładniej e-mail marketing. Na moje szczęście zatrudnienie w INIS zbiegło się z boomem tego kanału w Polsce, co pozwoliło mi szybko wdrożyć się w jednym z najpopularniejszych kanałów generowania efektów/sprzedaży w internecie i awansować na kolejne szczeble kariery.

Branża jest relatywnie wąska, lecz zakres pojęć i spektrum działań jest szerokie. Zaczyna się od tzw. juniora, czyli asystenta, poznającego branżę. W miarę rozwoju i zaangażowania ścieżka awansu jest dosyć dynamiczna, choć zależy to oczywiście od rozwoju samej firmy i zapotrzebowania.

Co należy do obowiązków specjalisty ds. e-mail marketingu?

Specjalista od e-mail marketingu jest odpowiedzialny za realizowania kampanii mailingowych, przygotowywanie media planów, optymalizację kampanii oraz przygotowywanie rekomendacji dla klientów. Osoba na tym stanowisku powinna mieć wiedzę w zakresie przygotowania kreacji, doboru właściwej grupy docelowej oraz być na bieżąco ze wszystkimi nowinkami ze świata digitalu.

Kogo poszukuje się na stanowisko specjalisty ds. e-mail marketingu? Jakie umiejętności miękkie i twarde są potrzebne?

Specjalista ds. e-mail marketingu powinien być osobą ze świeżymi pomysłami i otwartą głową z mnóstwem inspiracji. Osoby kreatywne, potrafiące wyciągać wnioski i śledzące najnowsze trendy w digitalu mają szansę stać się specjalistami e-mail marketingu. Dodatkowi atutami na pewno będzie znajomość html, zmysł graficzny czy umiejętności analityczne, potrzebne do optymalizacji działań.

Co jest najciekawsze dla Ciebie w pracy specjalisty ds. e-mail marketingu?

To, że branża jest nieprzewidywalna i codziennie nas zaskakuje czymś nowym. Nie ma nudy, rutyny – każdy nowy brief, klient jest zupełnie nową, odrębną historią. Przygotowujemy rozwiązania indywidualne dla każdego klienta, opierając się na naszym doświadczeniu i wiedzy. A rzeczą najważniejszą, która sprawia radość całemu mojemu teamowi jest fakt, kiedy klient dzwoni/pisze, że kampania e-mail marketingowa odniosła zamierzony cel. To nas motywuje do dalszej pracy.

Jakie są największe trudności/minusy a jakie plusy tej pracy?

Plusy tej pracy, to przede wszystkim możliwość realizowania projektów dla największych marek w Polsce i na świecie. Można poczuć się istotną osobą w procesie, który pozwala zwiększać sprzedaż dla dużych koncernów, które do tej pory znaliśmy tylko od drugiej, konsumenckiej strony. Ceni się również nieformalną i luźną atmosferę. Trudnością na pewno jest praca w stresie, gdzie deadline jest blisko, a słowo asap jest na porządku dziennym. 🙂

Gdzie szukać pracy jako specjalista ds. e-mail marketingu?

Kilka lat temu powstało sporo agencji zajmujących się stricte e-mail marketingiem, bowiem zapotrzebowanie na rynku było i jest spore na ten kanał generowania efektów w internecie. Specjalista taki znajdzie również pracę w sieci afiliacyjnej, domu mediowym czy agencji 360. Co więcej, każda nowoczesna firma z obszaru e-commerce powinna mieć w swoich szeregach specjalistę ds. e-mail marketingu.

Co poleciłbyś osobom, które zamierzają w przyszłości zostać specjalistą ds. e-mail marketingu?

Żeby śledziły wszelkie nowinki związane z branżą szeroko rozumianego digitalu. Pięć lat temu wysyłka mailingu do bliżej nieokreślonej grupy odbiorców była na porządku dziennym, obecnie mailingi targetowane behawioralnie czy oparte o rozwiązania big data są codziennością. Nie ma książek, publikacji o e-mail marketingu, bo branża jest tak dynamiczna, że co roku wprowadzane są w życie coraz to nowsze rozwiązania.

———————————————————–

Łukasz Kula
Specjalista ds. e-mail marketingu w x-kom / al.to

Jak zostałeś specjalistą ds. e-mail marketingu? Jak wyglądają szczeble kariery na tym stanowisku?

Ta historia sięga moich początków w x-kom, gdzie zdobywałem doświadczenie na stanowisku doradcy handlowego, a następnie jako product manager. Praca po stronie front, jak i back office, pozwoliła mi przygotować się do pełnionej już od blisko 2 lat roli specjalisty ds. e-mail marketingu.

Moja ścieżka kariery do tej pory przebiegała niemal klasycznie dla tego stanowiska. W firmach przekonanych o skuteczności e-mail marketingu, specjaliści często rekrutowani są wewnętrznie, choć zazwyczaj stanowisko to obejmują eksperci z zakresu reklamy, oferty czy contentu, poszerzający swoje marketingowe horyzonty.

Co dalej? Już teraz wiadomo, że przyszłość należy do sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. Widać to zarówno w działaniach rynkowych gigantów, jak i coraz łatwiej dostępnych narzędziach dla średnich i małych przedsiębiorstw. Mówi się, że w perspektywie najbliższych kilku lat, znakomita większość transakcji będzie zawierana bez udziału człowieka. To pozwala sądzić, że naturalną ścieżką rozwoju specjalisty ds. e-mail marketingu, będzie segment szeroko rozumianego marketing automation – prawdopodobnie przy współpracy z inżynierami sztucznej inteligencji.

Co należy do obowiązków specjalisty ds. e-mail marketingu?

W dużej mierze zależy to od działalności firmy. E-mail właściwie nigdy nie służył tylko do prezentacji oferty, lecz był wysyłany także w celach informacyjnych, edukacyjnych czy ogłoszeniowych. Jednak bez względu na profil działania istnieje wspólny mianownik, w którym obowiązki specjalisty ds. e-mail marketingu sprowadzają się do roli opiekuna projektu.

Na co dzień najważniejsze jest odpowiednie zaplanowanie strategii, jej wdrożenie i realizacja. Liczy się dobór ciekawych treści, trafna analiza zachowania użytkowników oraz oczywiście przeprowadzanie licznych testów. Bardzo ważna jest również odpowiednia koordynacja pracy różnych działów czy współpracy z firmami zewnętrznymi, a także wybór odpowiednich narzędzi. Wszystko to pomaga zwiększyć skuteczność, a w konsekwencji satysfakcję subskrybentów.

Oczywiście występują etapy, w których trzeba zaangażować się w niuanse (często techniczne) czy wykroczyć poza zakres obowiązków (bywa, że zdecydowanie). Zdarzają się także odpowiedzialne decyzje do podjęcia pod presją czasu, jednak to rolą specjalisty ds. e-mail marketingu jest, by wszystkim zadaniom nadać kierunek dążący do realizacji nadrzędnego celu wyznaczonego przez biznes.

Po serii udanych kampanii, raportowanie wskaźników efektywności to prawdziwa przyjemność. Ogromnym profitem jest zdobyte doświadczenie, które podnosi skuteczność podejmowanych aktywności i pomaga w planowaniu. Nie należy jednak spoczywać na laurach – ważne jest aktywne śledzenie bieżących trendów oraz testowanie i wdrażanie wszelkich nowości. To właśnie dzięki nim z czasem znacznie podnosi się jakość kreacji.

Kogo poszukuje się na stanowisko specjalisty ds. e-mail marketingu? Jakie umiejętności miękkie i twarde są potrzebne?

Musi to być osoba asertywna, skrupulatna, z wiedzą analityczną, marketingową i odrobiną kwalifikacji technicznych. Powinna dobrze (po)znać firmę oraz istniejące w niej procesy i zależności.

Bardzo ważne, aby osoba pełniąca stanowisko specjalisty ds. e-mail marketingu potrafiła planować z dużym wyprzedzeniem, właściwie komunikować się z zespołem, a przede wszystkim by potrafiła drobne części kampanii połączyć w jedną całość i dopiąć wszystko „na ostatni guzik”.

Ponadto przydatna okazuje się praktyczna znajomość HTML i CSS, Google Analytics, Excela, podstaw zapytań bazodanowych oraz wyrażeń regularnych. W przypadku sklepów nieoceniona jest również wiedza na temat procesów konsumenckich. Narzędzia do projektowania kampanii czy scenariuszy wysyłek w większości są do siebie podobne i oferują zbliżone funkcjonalności, choć mimo tego warto poznać minimum 2-3 z nich, aby mieć świadomość potencjalnych różnic i możliwości.

Co jest najciekawsze dla Ciebie w pracy specjalisty ds. e-mail marketingu?

Czasem w zespole zdarza nam się zakładać, która kreacja czy komunikat osiągną lepsze efekty oraz na jaką skalę. Wcześniej omawiamy różne punkt widzenia oraz argumenty, które za nimi przemawiają. Zdecydowanie najciekawsze jest zestawienie naszych przewidywań z wynikami kampanii. To bardzo inspirujące. Jeśli miałbym wskazać jedną, najlepszą rzecz, to jest nią właśnie eksperymentowanie. Właściwie ta praca głównie na tym polega. Przy okazji zdobytą wiedzą warto podzielić się ze współpracownikami, którzy mogą ją wykorzystać w pozostałych kanałach komunikacji, pracując z tą samą grupą odbiorców.

Jakie są największe trudności/minusy a jakie plusy tej pracy?

Praca ta wymaga otwartości i umiejętnego „miksowania” kompetencji. Zdaję sobie sprawę, że dla niektórych osób może być to trudne: w jednym dniu specjalista ds. e-mail marketingu jest jak strateg, planując działania na dłuższy okres w towarzystwie najważniejszych osób w firmie, później staje się kierownikiem projektu, gdzie rozpisuje zadania i analizuje ryzyko, aż w końcu pracuje niemalże, jak komputerowy haker, zagłębiając się w tajniki kodu i stosowanie nowych tricków, które pozwalają zoptymalizować wygląd i działanie newslettera. Jest w tym w każdym razie sporo nauki i realnego marketingu, ale znajdzie się również szczypta wiedzy z pogranicza IT.

Dużym plusem jest natomiast możliwość robienia „czegoś wielkiego”. Pielęgnowanie relacji z Klientami i budowanie proklienckiego wizerunku firmy to naturalnie ogromna odpowiedzialność. Fakt, że tworzone komunikaty są chętnie odczytywane miliony razy miesięcznie, bardzo motywuje do działania.

Nie ma jednak miejsca na błędy. Każda wysyłka musi być perfekcyjna, co wymaga cierpliwości do poprawek i krytycznego podejścia do własnej pracy. Gwarantuję jednak, że na koniec nawet najlepsza kawa czy ulubiony kawałek w radiu nie dają tyle pozytywnej energii, co świadomość, że każda spersonalizowana wiadomość dociera do pojedynczego adresata podejmującego działanie będące celem kampanii.

Jak kształtują się zarobki na tym stanowisku?

Najnowsze badania, z którymi miałem okazję się zapoznać, wskazują, że mediana wynagrodzenia w polskim marketingu oscyluje w okolicach 4500 zł brutto. Podobnie jest w przypadku e-mail marketingu, choć oczywiście wiele zależy od branży, stażu pracy oraz lokalizacji i obszaru działalności przedsiębiorstwa.

Z uwagi na doskonałą mierzalność, wynagrodzenie specjalistów ds. e-mail marketingu często zależy od wypracowanych wyników i z góry ustalonych kluczowych wskaźników. Ich prawidłowe zdefiniowanie, a następnie dotrzymanie w czasie poprzez podejmowanie właściwych decyzji, stanowi jedno z największych wyzwań, z którymi spotykam się na co dzień.

Gdzie szukać pracy jako specjalista ds. e-mail marketingu?

E-mail marketing zrodził się z potrzeby komunikacji. Nie sposób zaprezentować ofertę handlową każdemu klientowi z osobna czy poinformować wszystkich użytkowników jednocześnie o nowym udogodnieniu ich ulubionego serwisu. Przy odrobinie pracy i z pomocą najnowszych technologii, można jednak przygotować atrakcyjny i dobrze spersonalizowany komunikat, który spełni swoje zadanie i jednocześnie spodoba się odbiorcy. Właśnie dlatego specjalista ds. e-mail marketingu jest ważną osobą w wielu firmach i instytucjach sektora handlowo-usługowego, gdzie zachodzi potrzeba indywidualnej komunikacji z klientami na dużą skalę.

Zdarza się także, że średnie i małe przedsiębiorstwa decydują się na wydzielenie tej części marketingu do profesjonalnego podwykonawcy. Stąd specjalista ds. e-mail marketingu znajdzie zatrudnienie również w interaktywnych agencjach specjalizujących się w reklamie i działaniach on-line.

Co poleciłbyś osobom, które zamierzają w przyszłości zostać specjalistą ds. e-mail marketingu?

Polecam ćwiczyć zarządzanie czasem i zadaniami. Przydaje się też cierpliwość. Warto otworzyć się na krytykę, to znaczy odbierać ją jako okazję do poprawy jakości zarówno swojej pracy, jak i osiąganych efektów.

Niezbędne będzie też poznanie własnej branży i produktów oraz oferty. Tak naprawdę ten proces nigdy się nie kończy, ponieważ rynek nieustannie się zmienia. Zaryzykuję w tym miejscu stwierdzenie, że w pracy specjalisty ds. e-mail marketingu niemal wymagane jest, by prywatnie pasjonować się tym, co na co dzień oferuje się swoim odbiorcom. Dobrze jest być ekspertem. Dzięki temu można wysyłać komunikaty najwyższej jakości i zawsze „na czasie”, co bez względu na branżę spotka się z uznaniem subskrybentów. Nie uważam za przesadę, że specjalista ds. e-mail marketingu w sklepie z elektroniką, będzie w stanie dobrać najlepsze podzespoły do komputera stacjonarnego, a następnie złożyć je w całość i uruchomić.

A tak na co dzień? Na pewno warto z entuzjazmem podchodzić do nowych wyzwań, jakie czekają na tym stanowisku. Niezależnie od branży, tak samo, jak uśmiech na twarzy rozmówcy da się usłyszeć przez telefon, tak w dopracowanej kreacji widać owoc stojącego za nią zespołu profesjonalistów. A dobra kreacja + zadowolony odbiorca = sukces. 🙂

———————————————————–

Monika Wichrowska
Specjalista ds. CRM, DaWanda.pl

Jak zostałaś specjalistą ds. e-mail marketingu? Jak wyglądają szczeble kariery na tym stanowisku?

E-mail marketing pojawił się w moim przypadku jako nowe wyzwanie, różnorodność związanych z nim zadań wydała mi się bardzo ciekawa. Z jednej strony patrzy się na liczby, z drugiej trzeba się wykazać kreatywnością, by te liczby kreatywnie przekuwać w zoptymalizowane kampanie.

Co należy do obowiązków specjalisty ds. e-mail marketingu?

Specjalista ds. e-mail marketingu odpowiedzialny jest za zaplanowanie kampanii mailingowych, ich przygotowanie i wysłanie do odpowiedniej grupy odbiorców. Istotną częścią obowiązków jest także planowanie i przeprowadzanie testów, analiza wyników oraz ciągłe wzbogacanie swojej wiedzy. Czasami niuans w postaci innego copy czy CTA całkowicie potrafi zmienić skuteczność kampanii.

Kogo poszukuje się na stanowisko specjalisty ds. e-mail marketingu? Jakie umiejętności miękkie i twarde są potrzebne?

Osoby zajmujące się e-mail marketingiem z jednej strony powinny być bardzo dobrze zorganizowane, drobiazgowe, o wysokim poziomie koncentracji, a także mieć dobre umiejętności analityczne. Z drugiej strony przydaje się też choć podstawowa znajomości działania oprogramowania do wysyłek kampanii czy HTML.

Co jest najciekawsze dla Ciebie w pracy specjalisty ds. e-mail marketingu?

Najciekawsze wydaje mi się wymyślanie i przeprowadzanie różnorodnych testów, a później, na ich podstawie analiza zachowań użytkowników, odnajdywanie wzorców i próba dostosowywania komunikacji do konkretnych grup. Umiejętne segmentowanie bazy mailingowej to też ciekawe wyzwanie.

Jakie są największe trudności/minusy a jakie plusy tej pracy?

Plusem, poza tymi wymienionymi powyżej, jest na pewno zróżnicowanie zadań wynikających z tego stanowiska. Połączenie tych bardziej technicznych oraz analitycznych, z tymi kreatywnymi. Niewątpliwie cenna jest w tej specjalizacji współpraca z copywriterem, grafikiem czy działem marketingu. To praca zespołowa. Za minus można uznać uzależnienie od technologii, takich jak systemy wysyłkowe, etc. które zdecydowanie ułatwiają nam pracę. Czasem lubią ją też trochę skomplikować.

Gdzie szukać pracy jako specjalista ds. e-mail marketingu?

E-mail marketing jest nadal bardzo ważnym kanałem komunikacji z klientami. Wszystkie firmy, którym zależy na kontakcie z klientem i długofalowym budowaniu z nim relacji, potrzebują u siebie specjalisty, który tę komunikację zaplanuje. W dużej mierze dotyczy to branży e-commerce. Wydaje mi się więc, że możliwości są bardzo duże i różnorodne, a dodatkowo łatwo dostosować branżę do swoich zainteresowań.

Jak kształtują się zarobki na tym stanowisku?

Zarobki zależą od branży i wielkości firmy. Inaczej będzie wyglądać sytuacja w rozkręcającym się start-upie, a inaczej w dużej korporacji. Zależy też, czy dany biznes core swojego biznesu opiera na e-mail marketingu.

Co poleciłabyś osobom, które zamierzają w przyszłości zostać specjalistą ds. e-mail marketingu?

Bardzo istotne wydaje mi się zwracanie uwagi na newslettery, które otrzymują od różnych firm. Krytyczne spojrzenie na takie kampanie oraz ich analiza może wiele nauczyć. Poza tym warto też poczytać trochę artykułów dotyczących badań e-mail marketingu, a także statystyk z nim związanych.

———————————————————–

Aleksandra Krala
Specjalista ds. e-mail marketingu w Homebook.pl

Jak zostałaś specjalistą ds. e-mail marketingu? Jak wyglądają szczeble kariery na tym stanowisku?

Moja kariera zawodowa jest od kilku lat ściśle związana z Social Media w branży wyposażenia wnętrz. Doświadczenie w tym obszarze pozwoliło mi na zdobycie cennej wiedzy z zakresu tego, czego oczekują użytkownicy, jakich informacji szukają oraz na jaki komunikat najchętniej reagują. Ta wiedza połączona z empiryczną praktyką oraz wsparciem szkoleniowym ze strony Homebook.pl doprowadziła mnie do objęcia stanowiska specjalisty ds. e-mail marketingu.

Co należy do obowiązków specjalisty ds. e-mail marketingu?

Obserwuje co w danym tygodniu jest trendy. „Wchodząc” w rolę naszych odbiorców możemy przygotować najlepiej dobrane oferty, a nawet ich zaskoczyć. Analizuję reakcje użytkowników na naszej stronie facebook oraz treści na stronie Homebook.pl i na podstawie takich informacji wyciągam wnioski, które pozwalają mi zbudować skuteczny mailing.

Kogo poszukuje się na stanowisko specjalisty ds. e-mail marketingu? Jakie umiejętności miękkie i twarde są potrzebne?

Myślę, że istotna jest kreatywność, dobra organizacja pracy, sumienność i odporność na stres połączona ze skrupulatnością. Predyspozycje analityczne i podstawowa znajomość html jest zawsze na plus. Istotna jest też ciekawość i chęć eksperymentowania. Przydatny również będzie zmysł sprzedawcy, aby móc skutecznie połączyć pracę obu działów – marketingu i sprzedaży.

Co jest najciekawsze dla Ciebie w pracy specjalisty ds. e-mail marketingu?

Najbardziej ekscytującym momentem w pracy jest to, kiedy trafiam z komunikatem. Kiedy użytkownik otwiera wiadomość, czyta ją i przechodzi w miejsce, do którego chciałam go zaprowadzić. Dlatego tak ważne jest budowanie bazy zainteresowań Użytkowników jednocześnie budując zaufanie do naszej marki.

Jakie są największe trudności/minusy a jakie plusy tej pracy?

Największa trudność, a jednocześnie główny cel to skuteczne dotarcie do klienta, gdzie nasi odbiorcy są codziennie zasypywani wiadomościami i sztuką jest sprawić, aby poświęcili swój czas na otwarcie newslettera, przeczytanie go oraz wykonanie oczekiwanej akcji. Sporą trudnością jest moment, kiedy po mailingu z listy wypisuje się duża liczba subskrybentów, ale jednocześnie to wskazówka do zmian i testowania nowych rozwiązań. Jeżeli chodzi o plusy to pierwsze co mi się nasuwa na myśl to na pewno ten dreszczyk emocji, jaki mamy dzisiaj OR czy CTR. 🙂

Jak kształtują się zarobki na tym stanowisku?

Jeżeli jest się wykwalifikowanym specjalistą z niestandardowymi pomysłami, a przede wszystkim z komunikatami, które są jak strzał w dziesiątkę to zarobki są satysfakcjonujące i pozwalają na rozwijanie swoich kompetencji w tym obszarze.

Gdzie szukać pracy jako specjalista ds. e-mail marketingu?

Z mojego doświadczenia mogę poradzić branżę e-commerce, która rozwija się niezwykle szybko. To tutaj dochodzi do mnóstwa transakcji i przewijają się miliony potencjalnych klientów o różnorodnych preferencjach zakupowych.

Co poleciłabyś osobom, które zamierzają w przyszłości zostać specjalistą ds. e-mail marketingu?

Polecam zatrudnić się w firmie, która ma dużą bazę użytkowników i przyjazną atmosferę pracy, motywującą do osiągania jeszcze lepszych wyników. Staż jest świetną opcją na sprawdzenie, czy dany zakres obowiązków jest tym czego dana osoba szuka.

———————————————————–

Wojciech Śliwiński
Strategy Manager, @FreshMail

Jak zostałeś specjalistą ds. email marketingu?

Pierwszy kontakt z email-marketingiem miałem już jako pracownik jednego ze sklepów internetowych branży AGD/RTV. Byłem tam odpowiedzialny m.in. za tworzenie skutecznego, czyli sprzedającego, newslettera. To doświadczenie z całą pewnością przesądziło o otrzymaniu stanowiska Strategy Managera w firmie FreshMail. Moim obowiązkiem jest tworzenie strategii działań email marketingowych – głównie dla klientów e-commerce. Wykorzystując bezpośrednie doświadczenie pracy w sklepie internetowym oraz wiedzę na temat email marketingu pomagam takim markom jak np. BDsklep, Winiary czy DrTusz.

Co należy do obowiązków specjalisty ds. e-mail marketingu?

Specjalista ds. email marketingu, przede wszystkim, powinien potrafić zaplanować skuteczną kampanię i zrealizować postawiony w niej cel. Na efektywność tych działań składają się np. umiejętności wytypowania odpowiedniego segmentu odbiorców, do których ma być skierowana kampania mailingowa oraz zdolność stworzenia odpowiedniego przekazu wiadomości. Planując działania email marketingowe, w długim horyzoncie czasowym, marketer powinien wykazać się umiejętnością analizy danych i tworzenia trafnych rekomendacji.

Na pewno bardzo przydatną umiejętnością będzie znajomość HTML, co pozwala samodzielnie stworzyć optymalny szablon lub go zmodyfikować.

Kogo poszukuje się na stanowisko specjalisty ds. e-mail marketingu? Jakie umiejętności miękkie i twarde są potrzebne?

Na tym stanowisku sprawdzą się osoby posiadające umiejętności analityczne oraz potrafiące wyciągnąć wnioski z dostępnych danych. Jeśli dodamy do tego zamiłowanie do ciągłej optymalizacji konwersji, wykonywania testów A/B oraz znajomość najlepszych praktyk marketingowych otrzymujemy idealnego kandydata.

Z umiejętności twardych przydaje się znajomość HTML, umiejętność obsługi programów graficznych i oczywiście znajomość jednego z systemów do masowej wysyłki wiadomość email. Niezbędna natomiast pozostaje wiedza dotycząca filtrów antyspamowych i serwerów pocztowych.

Co jest najciekawsze dla Ciebie w pracy specjalisty ds. e-mail marketingu?

Najbardziej intrygujące jest poczucie bliskości z odbiorcą naszej komunikacji. Dzięki możliwości segmentacji jesteśmy w stanie mocno spersonalizować wysyłane wiadomości. To daje poczucie prowadzenia bardzo bezpośredniej rozmowy z odbiorcami. Dzięki temu, że email marketing jest mierzalny jesteśmy w stanie, w dużej mierze, sprawdzić skuteczność naszych działań. W przypadku kampanii, która odniosła duży sukces, daje to duże poczucie satysfakcji z dobrze zaplanowanej strategii komunikacyjnej.

Jakie są największe trudności/minusy a jakie plusy tej pracy?

Do ciemniejszych stron pracy zaliczyć można krzywdzącą opinię o rezultatach naszej pracy. Mówiąc dokładniej – jako niepotrzebnym spamie. Ta opinia powstała w wyniku często nieumiejętnego wykorzystania tego narzędzia lub celowych działań nieuczciwych marketerów.

Zdecydowanym plusem tej pracy jest możliwość szybkiej weryfikacji założeń marketingowych, które zrobiliśmy w wyniku analizy dostępnych danych. Dzięki temu, że email marketing jest stosunkowo prostym narzędziem komunikacji, jesteśmy w stanie skutecznie mierzyć wyniki oraz bardzo dynamicznie zmieniać koncepcje.

Gdzie szukać pracy jako specjalista ds. e-mail marketingu?

Praktycznie w każdej firmie/organizacji, która komunikuje się ze swoimi klientami i odbiorcami, istnieje zapotrzebowanie na marketera wyspecjalizowanego w email marketingu. Ta dziedzina marketingu umożliwia bardzo spersonalizowaną komunikację. Wymaga jedynie odpowiedniego przygotowania strategii wykorzystania danych z CRM.

Co więcej, warto również skierować swe kroki do agencji zarządzających bazami adresów e-mail oraz agencji marketingowych, które również, w większym lub mniejszym zakresie, wykorzystują ten kanał komunikacji.

Co poleciłbyś osobom, które zamierzają w przyszłości zostać specjalistą ds. e-mail marketingu?

Na pewno to, by zdobywać jak najwięcej doświadczenia w tym zakresie. Trzeba cały czas analizować i wyciągać wnioski z zachowań odbiorców. Można to robić w bardzo prosty sposób, np. prowadząc newsletter dla własnego bloga lub dla małej zaprzyjaźnionej firmy. Dzięki temu w szybkim czasie poznamy, co działa, a co niekoniecznie, na które wskaźniki warto zwracać uwagę tak, aby nasz email marketing osiągał najlepsze wyniki.

———————————————————–

Agata Chmielewska
E-commerce & On-line Marketing Specialist

Jak zostałaś specjalistą ds. e-mail marketingu? Jak wyglądają szczeble kariery na tym stanowisku?

Najbardziej mi się spodobał i w tym kierunku chciałam się rozwijać. Najwięcej na ten temat czytałam, szkoliłam się i testowałam. Potem trafiłam do agencji e-mail marketingowej, gdzie oprócz zdobycia wiedzy dot. e-mail marketingu w różnych branżach, poszerzyłam swoje kompetencje zawodowe o project management i strategie marketing automation.

Jeśli chodzi o szczeble kariery to oczywiście możemy mówić tu o ścieżce od Juniora do Seniora, a potem do Managera, jednak rzadko jest to praktykowane. Zwykle po prostu dochodzi wiedza i doświadczenie. Początkowo planuje się tylko wysyłki, wymyśla okazje, treści i potem analizuje wyniki. Najwyższe kompetencje to umiejętność kodowania newsletterów, dogłębne analizy i włączenie do działań marketing automation.

Co należy do obowiązków specjalisty ds. e-mail marketingu?

Dużo 🙂 Oczywiście jeśli do tematu komunikacji e-mail marketingowej podchodzi się profesjonalnie. Wówczas włączamy tutaj zarówno stworzenie strategii i jej koordynowanie, planowanie wysyłek, tworzenie newsletterów, ich analiza, optymalizacja, testy A/B, działania marketing automation, dbanie o higienę bazy, pilnowanie by wszystko odbywało się zgodnie z przepisami prawa, a także śledzenie nowych rozwiązań i sprawdzanie ich możliwości.

Kogo poszukuje się na stanowisko specjalisty ds. e-mail marketingu? Jakie umiejętności miękkie i twarde są potrzebne?

Nie wiem, czy specjalista ds. e-mail marketingu w jakiś szczególny sposób różni się od specjalisty ds. marketingu. Trzeba być kreatywnym, odważnie podchodzić do nowych pomysłów i rozwiązań, być otwartym na ludzi i rozumieć ich potrzeby, a także mieć smykałkę do analityki, by móc optymalizować swoje działania.

Co jest najciekawsze dla Ciebie w pracy specjalisty ds. e-mail marketingu?

Nigdy w sumie się nad tym nie zastanawiałam, ale chyba testowanie nowych pomysłów i sprawdzanie, jakie efekty przyniosą. Lubię też planować, ustalać strategie i wymyślać nowe scenariusze marketing automation (w tym przypadku akurat włączam w to także inne kanały komunikacji).

Jakie są największe trudności/minusy a jakie plusy tej pracy?

Plusy? Nic Cię nie ogranicza, mało co jest powtarzalne, a Ty za każdym razem wymyślasz coś nowego i możesz prosto zmierzyć efekty swoich działań. Minusem są chyba obostrzenia, zarówno ze strony prawa, jak i dostawców skrzynek e-mail. Bardzo ograniczają wiele fajnych pomysłów. Ponadto czasem wkrada się tu monotonia, zwłaszcza przy analizach standardowych e-maili.

Jak kształtują się zarobki na tym stanowisku?

Trudne pytanie, wszystko zależy od miasta, a także firmy, w jakiej się pracuje i polityki wynagrodzeń w niej ;). Widełki mogą być naprawdę szerokie, z tego co się orientuję, w Warszawie to ok. 3 – 7 tys. zł netto. Jeśli gdzieś dają więcej, proszę o pilny kontakt 😉

Gdzie szukać pracy jako specjalista ds. e-mail marketingu?

Wszędzie, gdzie prowadzi się komunikację marketingową z wykorzystaniem e-maila. Mogą to być nie tylko sklepy internetowe, ale wszystkie firmy, które poważnie podchodzą do tego kanału budowania relacji z klientem, a jednocześnie generowania przychodów. A jeśli chodzi o dokładne miejsce znalezienia ogłoszeń na to stanowisko, to oczywiście w Internecie.

Co poleciłabyś osobom, które zamierzają w przyszłości zostać specjalistą ds. e-mail marketingu?

Przede wszystkim mieć otwarty umysł, śledzić nowinki w branży i zagraniczne serwisy, uczyć się, testować i nie zakładać, że skoro u kogoś działa coś tak, to w innej firmie zadziała tak samo. Nie można w 100% opierać się na obserwacjach innych, należy budować swoją listę efektywnych i skutecznych działań.

———————————————————–

Eryk Bocheński
Solution Consultant, Optivo an Episerver Company

Jak zostałeś specjalistą ds. e-mail marketingu? Jak wyglądają szczeble kariery na tym stanowisku?

Ukończyłem studia na kierunku eBusiness, specjalizację skupiającą się na rozwijaniu oprogramowania dla e-biznesu. Tam zdobyłem teoretyczne podstawy na temat funkcjonowania firm w Internecie. Doświadczenie związane z online marketingiem zbierałem już w czasie studiów, prowadząc swoją agencję, jednak wtedy skupiałem się na innych gałęziach marketingu – SEM i SEO. Po ukończeniu studiów rozpocząłem współpracę z Optivo, gdzie pracuję do dziś. Zacząłem tu rozwijać swoje zainteresowania związane z Internetem, skupiając się przede wszystkim na e-mail marketingu. Pracę rozpoczynałem jako specjalista od wsparcia technicznego, następnie objąłem stanowisko specjalisty ds. e-mail marketingu, a obecnie pracuję jako Solution Consultant.

Co należy do obowiązków specjalisty ds. e-mail marketingu?

Duża część mojej pracy wiąże się z technicznymi aspektami e-mail marketingu, związanymi z integracjami, dostarczalnością i optymalnym wykorzystaniem naszego narzędzia. Dodatkowo dzielę się wiedzą z zakresu e-mail marketingu w formie webinarów i szkoleń dla klientów. Do moich obowiązków należy także bieżące doradztwo i wsparcie techniczne dla klientów.

Kogo poszukuje się na stanowisko specjalisty ds. e-mail marketingu? Jakie umiejętności miękkie i twarde są potrzebne?

E-mail marketing wiąże się nierozerwalnie z innymi gałęziami online marketingu. Dlatego też, specjalista rekrutowany na stanowisko specjalisty ds. e-mail marketing powinien sprawnie poruszać się w obszarze marketingu internetowego. W tej pracy potrzebna jest dokładność i zrozumienie technicznych kwestii związanych z funkcjonowaniem marketingu online, ale także duża dawka kreatywności oraz otwartość na kontakt z ludźmi. Specjalista ds. e-mail marketingu powinien mieć także sporo wyczucia związanego oczekiwaniami dzisiejszych konsumentów, żeby móc odpowiadać na nie używając najnowszych i najbardziej efektywnych narzędzi.

Co jest najciekawsze dla Ciebie w pracy specjalisty ds. e-mail marketingu?

Najciekawsza w pracy związanej nie tylko z samym e-mail marketingiem, ale generalnie z marketingiem online, jest przede wszystkim różnorodność zadań oraz możliwość ciągłego rozwoju, często wykraczającego poza ramy zawodu, który obecnie wykonujemy. Branża ta rozwija się na tyle dynamicznie, że musimy być stale na bieżąco z nowinkami technologicznymi i marketingowymi, aby móc dostarczać odbiorcom treści odpowiadające na ich aktualne potrzeby.

Jakie są największe trudności/minusy a jakie plusy tej pracy?

Odbiorcy, zasypywani setkami komunikatów, często stają się coraz bardziej bierni i odporni na zawarte w nich call-to-action. Jednym z największych wyzwań dla e-mail marketera jest konstruowanie kampanii w taki sposób, aby zachęciła ona odbiorców do konkretnych czynności. Wiąże się z tym także kwestia zwiększenia wskaźnika otwarć newsletterów, czyli podwyższenia zaangażowania subskrybentów. Wyzwaniem dla e-mail marketerów jest także przyczynianie się do zwiększenia wyników wskaźnika ROI, czyli zwrotu z inwestycji. Jednocześnie, sprawianie, by wskaźniki (nie tylko ROI, ale także CTR, OR, itp.) rosły bądź pozostawały na niezmiennie wysokim poziomie jest motywujące do prowadzenia coraz ciekawszych kampanii, które spotkają się z zainteresowaniem odbiorców. Plusem pracy e-mail marketera jest wysoka dynamika pracy, możliwość tworzenia ciekawych projektów, ale także – od strony kontaktu z konsumentami – możliwość konstruowania przekazu, który dociera do precyzyjnie określonego odbiorcy i odpowiada na jego konkretne potrzeby.

Jak kształtują się zarobki na tym stanowisku?

Zarobki zależą od wielkości firmy, stażu pracy czy miasta, w którym się pracuje. Branża marketingowa daje duże możliwości rozwoju i szybkiego zdobywania kolejnych szczebli kariery. Zarobki wzrastają więc wraz z doświadczeniem – można z pewnością powiedzieć, że są one zadowalające.

Gdzie szukać pracy jako specjalista ds. e-mail marketingu?

Przede wszystkim warto otaczać się ludźmi ze środowiska, głównie w obrębie internetu, w którym de facto pracujemy. Z pomocą przychodzą tutaj takie portale jak LinkedIn, który jest doskonałym kanałem do nawiązywania nowych relacji, ale także wymiany wiedzy z osobami, które już są w sieci naszych znajomych. Dobrze jest też wyjść ze świata online i udać się na spotkania branżowe, na których można podczas networkingu nawiązać ciekawe biznesowe znajomości, które mogą zaowocować i okazać się pomocne przy szukaniu pracy w zawodzie.

Co poleciłbyś osobom, które zamierzają w przyszłości zostać specjalistą ds. e-mail marketingu?

W pracy marketera ważna jest koncentracja na budowaniu całościowego obrazu dotyczącego funkcjonowania marketingu. Ważna jest świadomość, że wszystkie elementy marketingu (dotyczy to zarówno marketingu online, jak i offline) nierozerwalnie wiążą się ze sobą i muszą ze sobą w jak największym stopniu współgrać. Dla zobrazowania: nie ma dobrego e-mail marketingu bez całościowej analizy, wsparcia mediów społecznościowych czy wykorzystania technologii remarketingu.

———————————————————–

Marcin Nawrocki
Manager ds. CRM, answear.com

Jak zostałeś specjalistą ds. e-mail marketingu/ marketing automation ? Jak wyglądają szczeble kariery na tym stanowisku?

O ile w e-mail marketingu możemy już mówić o ugruntowanej strukturze kariery – od junor specialist do dyrektora działu e-mail marketingu, w przypadku specjalisty ds. marketing automation, jest to tak młoda specjalizacja, że w dużej mierze od pracodawców zależy, jak zbudowana będzie struktura firmy w tym zakresie. W moim przypadku pierwsza styczność z e-mail marketingiem rozpoczęła się jeszcze na studiach, kiedy rozpocząłem pracę na stanowisku specjalisty ds. e-mail marketingu w jednej z niewielkich agencji. Moja kariera znacznie przyśpieszyła, gdy dołączyłem do zespołu w firmie tworzącej oprogramowanie do e-mail marketingu oraz automatyzacji marketingowej. Styczność z dużą ilością różnych marek, różnych potrzeb i różnych specyfik rynków, w jakich działały, była prawdziwą szkołą życia i kopalnią doświadczenia. Doświadczenia, które przez kolejne lata wykorzystywałem, obsługując , doradzając i szkoląc własnych klientów w zakresie efektywnego e-mail marketingu oraz automatyzacji marketingowej. Doświadczenie i wiedza stanowi klucz do kariery.

Co należy do obowiązków specjalisty ds. e-mail marketingu / marketing automation?

To przygotowywanie i wdrożenie kompleksowej strategii komunikacyjnej w zakresie e-mail marketingu. Jeśli do tego dodamy automatyzację marketingową, pojawi się także cała gama strategii automatycznych mających na celu wysyłkę odpowiedniej komunikacji e-mail ( i nie tylko ) w odpowiednim czasie, do odpowiednich – wyselekcjonowanych klientów.

Oczywiście, to także nieustanna optymalizacja tych działań, poszukiwanie najlepszej metody dotarcia do klienta z przekazem e-mailowym. Oczywiście w większości przypadków najważniejszym wskaźnikiem skuteczności będzie tu sprzedaż produktów firmy. Same dobre wskaźniki otwarć czy kliknięć e-maili, to oczywiście za mało.

Można więc śmiało powiedzieć, że jedną z ważniejszych funkcji specjalisty/ managera jest sprawna komunikacja z pozostałymi działami marketingu, dobór najlepszych ofert i podanie ich w sposób oczekiwany przez odbiorców.

Kogo poszukuje się na stanowisko specjalistą ds. e-mail marketingu / marketing automation? Jakie umiejętności miękkie i twarde są potrzebne?

Rynek nieustannie się zmienia. Pojawiają się i znikają trendy, zmienia się estetyka i sposób komunikacji e-mailowej. Na pewno osoba na to stanowisko musi być ciekawa tych zmian. Musi być na bieżąco z trendami ale i z technologią, która odpowiada za fizyczną wysyłką i dopasowaniem treści e-mailingu. To po prostu trzeba lubić, interesować się tym. Kolejna kwestia, to kreatywność. Nie ma nic gorszego od powtarzalnego e-maila. Dzisiejszy odbiorcy e-maili domagają się odpowiedzi na swoje własne indywidualne potrzeby. Tylko kreatywna – nietypowa forma jest w stanie przykuć uwagę osób, które e-maili otrzymują dziesiątki każdego dnia. To także osoby skrupulatne, pracowite nastawione na osiąganie celu. To praca, w której każdy niuans budowy e-maila ma znaczenie, dlatego testowanie skuteczności e-maili to chleb powszedni na tym stanowisku.

Oczywiście znajomość najnowszych systemów wysyłkowych, html, Google Analytics, to już dziś podstawa, która każdy powinien znać.

Co jest najciekawsze dla Ciebie w pracy specjalistą ds. e-mail marketingu / marketing automation?

To chyba właśnie ta praca z liczbami, poszukiwanie tej najskuteczniejszej formy dotarcia do klienta, znaczące poprawienie wyników wysyłki – nawet stosując proste rozwiązania. To zawsze bardzo przyjemne uczucie „dobrej roboty”.

Jakie są największe trudności/minusy a jakie plusy tej pracy?

To kreatywna praca rodząca wiele ambitnych planów. Jednak może okazać się, że nie wszystkie Twoje pomysły mogą być zrealizowane. Ograniczenia w ilości tworzonego contentu graficznego czy treści mogą poważnie wstrzymywać projekt. W idealnej sytuacji można zrealizować nawet najbardziej rozbudowaną strategię komunikacji. Najczęściej jednak pojawiają się ograniczenia, które umożliwią zrealizowanie ambitnych pomysłów jedynie w większej lub mniejszej części.

Praca uzależniona jest w dużej mierze od wyników, wywołuje to rzecz jasna często sporo stresu. Efektywność Twoich działań jest też powiązania często z wynikami innych działów, atrakcyjnością oferty itd.

Jak kształtują się zarobki na tym stanowisku?

Jest to w dużym stopniu uzależnione od pracodawcy oraz od zakresu działań, jakie prowadzone są przez specjalistę.

Gdzie szukać pracy jako specjalistą ds. e-mail marketingu / marketing automation?

Na początek warto rozpocząć w firmach, które proponują rozwiązania w zakresie e-mail marketingu innym firmom. Tu szybko można zdobyć bardzo unikalne doświadczenie. Doświadczeni specjaliści nie powinni mieć żadnego problemu ze znalezieniem pracy zwłaszcza w dużych firmach e- commerce. Z oczywistych powodów firmy te najmocniej polegają na email marketingu, jest tu najwięcej pracy, ale i stawki są najwyższe na rynku.

Co poleciłbyś osobom, które zamierzają w przyszłości zostać specjalistą ds. e-mail marketingu / marketing automation?

Uczyć się nowych programów, nowych trendów. To bardzo dynamiczna część rynku pracy. Szybko zdobywając unikalne umiejętności, można stać się bardzo poszukiwanym specjalistą, ale to wymaga dużego zaangażowania i co ważne praktyki. Dobrego e-mail marketingu nie można nauczyć się z książek.