Czy prawnicy mogą się reklamować?

Czy prawnicy mogą się reklamować?

Nie ma zakazu promocji usług prawniczych, ale trzeba pilnować, by nie przekraczać dozwolonych metod pozyskiwania klientów. Bardziej rygorystyczne przepisy obowiązują adwokatów niż radców prawnych.

Czy prawnik jest przedsiębiorcą? W dużej mierze tak. O tym, jak trudno utrzymać się na rynku wiedzą przede wszystkim ci, którzy prowadzą małe lub średnie kancelarie. Konkurencja pomiędzy nimi jest duża, a do tego muszą działać obok gigantycznych pod względem kapitału, renomy, interdyscyplinarności, świadomości marki, kultury biznesowej i reklamowej korporacji konsultingowych. Prawnicy prowadzący firmę w takich warunkach muszą posiadać umiejętności menedżerskie na wysokim poziomie. Dużym utrudnieniem jest specyfika zawodu i zakazy z nią związane, w tym dotyczące reklamy. Nie chciałabym, żeby polscy prawnicy, wzorem tych z amerykańskich filmów, kojarzyli się z natrętami czyhającymi na ofiary wypadków u bram szpitala. Powinniśmy dbać o prestiż zawodu, prowadzimy przecież sprawy, w których chodzi o ludzkie życie. Jednak ze względu na błyskawicznie zmieniające się otoczenie biznesowe, samorządy radców prawnych i adwokatów powinny przeanalizować wprowadzone przez siebie zasady i ich interpretację i zastanowić się, czy przypadkiem nie jest anachroniczna.

Po otwarciu rynku usług prawniczych, co roku pojawiają się na nim kolejni adwokaci i radcy prawni. W tym roku do egzaminu adwokackiego przystąpiło 1540 osób, a radcowskiego 2230. Warszawska Okręgowa Izba Radców Prawnych podała, że pozytywny wynik osiągnęło 96 proc. stołecznych aplikantów. Cześć z nich kontynuować będzie pracę w kancelariach, w których byli zatrudnieni do tej pory, część trafi do firm jako doradcy prawni, a część założy własne kancelarie. Jeśli będą chcieli pozyskać klientów, będą musieli o sobie w jakiś sposób światu zakomunikować. Przebić się z informacją nie jest łatwo, tym bardziej że, jak wynika z analizy przeprowadzonej przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, który sprawdził, jakimi prawami rządzą się rynki usług prawnych poza granicami Polski, w tym w Niemczech, Francji, Anglii, Szwajcarii, Hiszpanii i Stanach Zjednoczonych, reguły reklamy zawodów prawniczych w Polsce są najbardziej restrykcyjne*. Być może nadszedł czas na zmiany?

Nie napiszę nic odkrywczego, gdy wspomnę o kolejnym czynniku wymuszającym reformy. Cyfryzacja, związana z nią dygitalizacja informacji i przenoszenie się sfery usług do świata wirtualnego, dotyczą również prawników, a być może z powodu ogromu informacji podlegających przetworzeniu i skali odpowiedzialności to oni powinni być pionierami zmian. Jestem zdania, że ułożenie zasad pracy w zmieniającym się środowisku jest warunkiem niezbędnym do dalszej egzystencji kancelarii prawnych.

Czas na reklamę

Jednak ze względu na charakterystyczny dla zawodu prawnika konserwatyzm, nie wszyscy chcą iść z duchem zmian i starają się na siłę celebrować dawne zasady. Twierdzą, że reklama prawnikowi nie przystoi. Niedawno zapadł wyrok Sądu Najwyższego, w którym zgodził się on z sądem dyscyplinarnym i uznał za niedozwoloną reklamę działalności zawodowej adwokata, wykupienie usługi, dzięki której jego kancelaria była pozycjonowana w wyszukiwarce internetowej na preferencyjnym miejscu (postanowienie SN z 8 stycznia 2019 r., II DSI 9/18). Sąd dodał, że choć adwokaci mogą prowadzić własne strony internetowe, to zakazane jest agresywne reklamowanie się w internecie, a za takie uznał pozycjonowanie. Zgodnie z tym założeniem ustawienie się na pole position w Google przez doradcę gospodarczego jest w porządku, ale przez adwokata już nie.

Kodeks etyki adwokackiej w § 23. mówi, że adwokata obowiązuje zakaz korzystania z reklamy, jak również zakaz pozyskiwania klientów w sposób sprzeczny z godnością zawodu. Natomiast art. 23a precyzuje, co może, a czego nie może adwokat. W punkcie drugim jest mowa między innymi o tym, że adwokat może informować o świadczonej pomocy prawnej w sposób zgodny z regułami Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu poprzez umieszczanie informacji na stronach internetowych oraz umieszczanie danych o tej stronie w katalogach i wyszukiwarkach. Z tego jasno wynika, że informacja o kancelarii adwokackiej w sieci nie jest zakazana, zakazane jest korzystanie z Google Ads, czyli odpowiednie pozycjonowanie i płacenie za kliki. Ten zakaz wynika z interpretacji przepisów przez sądy dyscyplinarne i Sąd Najwyższy. Są jednak tacy, którzy opowiadają się za przeciwnym rozwiązaniem. Mogą oni zadać pytanie, czy rzeczywiście korzystanie z Google Ads narusza zasady konkurencji, czy jest nieetyczne? Przecież przeciętny internauta wie, że pozycjonowanie w Google istnieje. Czy bogate kancelarie, które stać na wysyłanie ekspertów na nośne medialnie konferencje, nie znajdują się w konkurencji pomiędzy prawnikami na wyższej pozycji? Wydaje się, że na opłaty związane z pozycjonowaniem w internecie stać mimo wszystko więcej firm.

Omawiana wyżej sprawa jest częścią szerszego zjawiska związanego z rozwojem technologii i przenoszeniem się usług, co oczywiste również prawniczych, do świata wirtualnego. Nawet jeśli nie posiadamy systemu elektronicznej obsługi klientów, to i tak gro czasu spędzamy na elektronicznej korespondencji, przekazywaniu e:mailem uwag i danych. Uregulowanie tej sfery oraz złagodzenie linii orzeczniczej wydaje się niezbędne.

Radcy prawni bardziej liberalni

Wracając do kwestii reklamy. Jednym z głównych tematów VIII Ogólnopolskiej Konferencji Sędziów i Rzeczników Dyscyplinarnych organizowanej na początku maja br. we Wrocławiu była reklama w działalności radców prawnych. W czasie debaty dało się odczuć, że radcowie prawni są zdania, że obowiązują ich mniej rygorystyczne zasady w tej materii niż adwokatów. O wykonywaniu ich zawodu można informować, ale w wyważonej formie. Nie ma tak konkretnie zdefiniowanego zakazu reklamy dla radców prawnych, jak dla adwokatów, ale trzeba pilnować, by nie przekraczać dozwolonych metod pozyskiwania klientów. Pytanie, w którą stronę przechyli się waga w przypadku konfliktu i skierowania sprawy na drogę postępowania dyscyplinarnego.

Rozdział 3 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego poświęcony jest informowaniu o wykonywaniu zawodu oraz pozyskiwaniu klientów. Już w pierwszych słowach jest nim mowa o tym, że informowanie o wykonywaniu zawodu oraz działalności z nim związanej jest prawem radcy prawnego, a w następnych, iż jest nim inicjowane przez radcę prawnego działanie niestanowiące bezpośredniej propozycji zawarcia umowy z konkretnym klientem, bez względu na jego formę, treść i środki techniczne. Z tego wynika, że radca prawny ma prawo do informowania o swojej działalności, nie ma też ograniczeń w sferze technicznej. Bariery mogą pojawić się w momencie, gdy sięgniemy po art. 32, mówiący o tym, że zakazane jest informowanie sprzeczne z prawem, dobrymi obyczajami lub naruszające godność zawodu radcy prawnego. Artykuł ten jest bowiem bardzo pojemny.

Rynek z czasem wymusi konkretne rozwiązania. Już teraz prawnicy widzą potrzebę promocji swoich usług. Stwarza to duże pole do popisu dla branży reklamowej, w przygotowaniu oferty uwzględniającej specyfikę branży. Pomoc będzie potrzebna, ponieważ nauka reklamy i marketingu na wydziałach prawniczych do tej pory była raczej zaniedbywana.

 

*Rzeczpospolita „Trudne reguły działania na rynku prawniczym”, autor Anna Krzyżanowska, www.rp.pl/Prawnicy/308059969-Trudne-reguly-dzialania-na-rynku-prawniczym.html

Komentarze

Polecane

Dzięki, link został przesłany

Zamknij

Serdeńko!
Lubisz już nasz fanpage?

Wystarczy kliknąć:

zobacz nasz fanpage >> Zamknij

Niech zapisze się
do newslettera!

Zostaw e-mail
i powolutku strzałeczka na guziczek!

Zamknij