„Naprawiasz czy wyrzucasz?”: Fundacja Happy Kids z kampanią dotyczącą dziecięcych traum

Za kampanią „Naprawiasz czy wyrzucasz?” stoją prawdziwe historie i twarde dane. Jak pokazują badania – w Polsce, aż 79% dzieci doświadczyło przynajmniej jednej formy przemocy lub zaniedbania¹. Brak odpowiedniej reakcji nie pozostaje bez konsekwencji – za tymi statystykami stoją konkretne dzieci i ich codzienne doświadczenia: trudności w nauce i w budowaniu relacji, życie w ciągłym napięciu oraz poczuciu zagrożenia. Bez wsparcia te problemy rzadko kończą się same – przeciwnie, często pogłębiają się wraz z wiekiem. Badania ACE wskazują², że bez wczesnej interwencji ryzyko uzależnień, przestępczości, bezdomności czy poważnych zaburzeń psychicznych wśród tej grupy rośnie od 4 do nawet 12 razy. W efekcie problem ten wykracza poza pojedyncze losy i zaczyna realnie wpływać na funkcjonowanie całego społeczeństwa. Szacuje się, że skutki zaniedbań wobec dzieci generują w Polsce wydatki rzędu 12–22 miliardów złotych rocznie, a w perspektywie jednego pokolenia mogą sięgać nawet 350 miliardów złotych³.

Jednocześnie, doświadczenia organizacji pracujących z dziećmi pokazują, że odpowiednia pomoc działa. W rodzinnych formach pieczy zastępczej u niemal 70% dzieci poprawia się funkcjonowanie emocjonalne, spada poziom zaburzeń, a ich szanse edukacyjne i społeczne znacząco rosną⁴.

„Ostrożnie! Nie rzucać!”

Motyw przewodni kampanii Happy Kids opiera się na mocnej, wizualnej metaforze. Taśma z napisem „Ostrożnie! Nie rzucać!” na głowach i ciałach dzieci nie ma szokować dla samego efektu.

To obraz, który oddaje rzeczywistość wielu najmłodszych – tych, którzy doświadczyli przemocy, zaniedbania, życia w lęku, braku stabilności, ale też głębokiej samotności i poczucia, że są pozostawieni sami sobie. Ich dzieciństwo często przypominało transport bez zabezpieczeń – pełen wstrząsów, gwałtownych zmian i sytuacji, w których nikt nie zatrzymywał się, by sprawdzić, co dzieje się „w środku”. Tymczasem dzieci po traumach nie są problemem do wyrzucenia, a relacjami do odbudowania – na tym polega ich metaforyczna „naprawa”.

WWF przejął mem o IMAX-ie. Zamiast „Odysei” Nolana pokazał pożary lasów

Zdjęcia stworzone na potrzeby kampanii pokazują także drugą perspektywę – moment, w którym dziecko trafia do rodzinnej pieczy zastępczej i zaczyna doświadczać troski oraz bliskości opiekuna. To wizualna opowieść o tym, że zranione dzieciństwo można odbudowywać – poprzez tworzenie relacji, które leczą oraz codzienną obecność dorosłych, którzy nie znikają.

– W tegorocznej kampanii chcieliśmy pokazać, z jakimi doświadczeniami trafiają dzieci do pieczy zastępczej oraz że możemy odwracać bieg ich historii. Pozwoliliśmy sobie na nieco silniejszy przekaz, który mimo swojej metaforyczności, możliwie realistycznie odda namiastkę wczesnodziecięcych doświadczeń. Nie pytamy tutaj jednak, kto zawinił. Pytamy o gotowość do naprawy tego, co zostało naruszone. To właśnie wsparcie w formie 1,5% podatku może znacząco odmienić przyszłość tych dzieci – podkreśla Natalia Siewiera, Dyrektor ds. marketingu Fundacji Happy Kids, która prowadzi blisko 20 rodzinnych domów dziecka.

Naprawa zaczyna się od relacji

Proces odbudowy dzieciństwa polega na przywracaniu tego, co zostało naruszone – poczucia bezpieczeństwa, zaufania i więzi z drugim człowiekiem. To długotrwała praca, która wymaga obecności dorosłych, stabilnego środowiska oraz specjalistycznego wsparcia. 

–Trauma nie definiuje dziecka, ale znacząco wpływa na sposób, w jaki doświadcza świata. My dorośli musimy dać im bliskość oraz bezpieczną i wspierającą przestrzeń, w której mogą stopniowo integrować trudne przeżycia, odzyskiwać poczucie sprawstwa i zaufanie do świata oraz rozwijać się i poszukiwać siebie. To kluczowe aspekty w niezwykle trudnym procesie zdrowienia – podkreśla Anna Hauser, psycholog Fundacji Happy Kids.

Rodzinne formy pieczy zastępczej, takie jak rodzinne domy dziecka, prowadzone przez Fundację Happy Kids, tworzą warunki, w których taka zmiana jest możliwa. To mniejsze, bardziej kameralne środowiska, w których każde dziecko może być zauważone i traktowane indywidualnie.

1,5% – pomóż odbudować dzieciństwo 

Naprawianie zranionego dzieciństwa to proces wymagający czasu, zaangażowania i stabilnego wsparcia. Przekazując 1,5% swojego podatku, można stać się jego częścią – i pomóc tworzyć rzeczywistość, w której każde dziecko otrzymuje bezpieczeństwo, bliskość oraz szansę na spokojne dorastanie.

Więcej informacji o kampanii oraz możliwościach jej wsparcia znajduje się na stronie.

źródło: mat. prasowe, opracowanie: Agata Drynko

¹Diagnoza Przemocy 2023, FDDS 

²Badanie ACE 1995-1997, Centers for Disease Control and Preventation i Kaiser Permanente (ACE – Adverse Childhood Experiences to jedno z największych na świecie badań dotyczących wpływu traumatycznych doświadczeń z dzieciństwa na zdrowie i życie w dorosłości)

 ³GUS, MRPiPS, NIK, RPD 2024-2025

 ⁴Metanaliza foster care 2022, PubMed Central