Prawo do prywatności a wizerunki dzieci w internecie [PORADNIK UODO i Fundacji Orange]

Każdego dnia do internetu trafiają setki milionów zdjęć i filmów. Wśród nich znajdują się treści z udziałem dzieci. Konsekwencje takich publikacji mogą być bardzo negatywne w skutkach. To pożywka dla hejtu, cyberprzemocy, tworzenia prześmiewczych memów, krzywdzących deepfake’ów, kradzieży cyfrowej tożsamości, np. w celu prowadzenia fałszywych zbiórek pieniędzy na „chore” dziecko. Mogą nawet w drastycznych przypadkach zasilać fora popularne wśród osób o skłonnościach pedofilskich.

Jak wynika z raportu „Nastolatki 3.0″ (2023), 45,5% badanych nastolatków deklaruje, że rodzice lub opiekunowie upubliczniają ich wizerunek, przy czym 23,8% nastolatków odczuwa z tego powodu zawstydzenie, a 18,8% niezadowolenie[1]. Dorośli, w tym osoby pracujące w szkołach, przedszkolach, organizacjach i placówkach opiekuńczych, powinny mieć tego świadomość. Tym bardziej, że ich nowym obowiązkiem jest wdrożenie standardów ochrony małoletnich. To dobra okazja do uregulowania kwestii przeciwdziałania krzywdzeniu i zaniedbaniu dzieci, także w środowisku cyfrowym.

UODO oraz Fundacja Orange wydali poradnik pt. „Wizerunek dziecka w internecie. Publikować czy nie?”. Powstał on głównie z myślą o osobach pracujących w organizacjach i placówkach, których zadaniem jest troska o dobro i bezpieczeństwo dzieci. Z wielu tych wskazówek skorzystają także media czy osoby prywatne. Poradnik opisuje, jakiej ochronie podlega wizerunek, jak poprawnie skonstruować zgodę na jego rozpowszechnianie i obala najpopularniejsze „mity” z tym związane. Zawiera też listę potencjalnych ryzyk, które wiążą się z publikowaniem wizerunków dzieci w internecie,  wyjaśnia pojęcia typu sharenting czy troll parenting. Materiał zawiera też listę pytań, które warto sobie zadać przed udostępnianiem treści z udziałem dzieci online oraz inspiracje do poszukiwania bezpiecznych dla dzieci rozwiązań.

Instagram wyłączy szyfrowanie DM-ów. Ekspert ESET o ryzyku dla użytkowników

Poradnik zaprezentowano w czasie konferencji zorganizowanej 8 lipca 2024 przez Parlamentarny Zespół Praw Dziecka i UODO, w partnerstwie z Państwową Komisją ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, Biurem Kryminalnym Komendy Głównej Policji oraz partnerami społecznymi.

– Wizerunek to dana osobowa i dobro osobiste. W przypadku dzieci warto wykazać się szczególną ostrożnością w jego przetwarzaniu i rozpowszechnianiu. Dorośli powinni znać nie tylko przepisy, ale i możliwe negatywne skutki publikowania tego typu materiałów w internecie, aby móc lepiej chronić dzieci. To aspekt nie tylko legalny, ale i etyczny – apeluje Mirosław Wróblewski, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

– Ważne, aby „moda” na dzielenie się, wyścig po zasięgi i popularność w sieci, nie przysłoniły troski o bezpieczeństwo i dobrostan dzieci. Jako środowisko działające na ich rzecz, a także na rzecz szkół, przedszkoli, klubów sportowych i wielu innych miejsc mających wpływ na rozwój młodych ludzi, widzimy potrzebę intensywnego podnoszenia świadomości na ten temat – mówi Konrad Ciesiołkiewicz z Fundacji Orange, reprezentujący społeczną inicjatywę organizacji propagujących poszanowanie praw dziecka w środowisku cyfrowym.

– Wspólnie możemy wiele zdziałać na rzecz bardziej podmiotowego i empatycznego traktowania dzieci – także w przestrzeni cyfrowej. Kluczową rolę na tym polu mogą odegrać placówki działające na rzecz młodych, a swoimi decyzjami dawać przykład i podnosić świadomość – także rodziców – na temat prawa dziecka do prywatności i zarządzania swoim wizerunkiem – mówi Monika Rosa, Przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu Praw Dziecka.

 Poradnik dostępny jest pod linkiem.

[1] R. Lange (red.), Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców, NASK, Warszawa 2023.

źródło: UODO, opracowanie: Agata Drynko

PS Zastanów się, zanim opublikujesz zdjęcie swojego dziecka w internecie. Kampania wykorzystująca deep fake, która daje do myślenia

Mocna kampania Deutsche Telekom, niemieckiego właściciela działającej w Polsce sieci T-Mobile, porusza problem ochrony prywatności dzieci w internecie. Twórcy wykorzystali technologię deep fake – efekt z jednej strony przeraża, a drugiej budzi emocje i skłania do refleksji.

PS2 TikTok ponownie ukarany. Aplikacja naruszyła prywatność dzieci

Irlandzka Komisja Ochrony Danych (DPC) nałożyła na aplikację TikTok karę finansową w wysokości 345 milionów euro. Platforma naruszyła przepisy o ochronie danych osobowych. TikTok wydał oświadczenie.