Inspekcja Handlowa: Nieprawidłowości w 75% lokali gastronomicznych. Wyniki kontroli barów, knajp i restauracji

Wszystkie 16 inspektoratów Inspekcji Handlowej w 2024 r. skontrolowało rzetelność obsługi konsumentów oraz prawidłowość uwidaczniania cen w 626 lokalach gastronomicznych działających w systemie otwartym, oferujących dania na miejscu i na wynos – małe lokale gastronomiczne, restauracje, lokale typu fast food, bary mleczne, smażalnie ryb.

Na skróty

• Nieprawidłowości w lokalach gastronomicznych stwierdzono 469 na 626 przedsiębiorców, co daje 75%.

• Nieprawidłowe prezentowanie cen stwierdzono w 354 na 626 lokali, co daje 56,5%.

• Nielegalizowane wagi stwierdzono w 143 na 626 lokali, co daje 22,8%.

• Nierzetelność obsługi stwierdzono w 110 na 626 lokali, co daje 17%.

• Naruszenie ustawy o wychowaniu w trzeźwości stwierdzono w 81 na 498 lokali, co daje 16,3%.

• Użycie innego składnika niż w menu stwierdzono w 65 na 614 lokali, co daje 10,6%.

• Brak opłat za jednorazowe opakowanie stwierdzono w 43 na 527 lokali, co daje 8,2%.

• Naruszenie ustawy o ochronie zdrowia stwierdzono w 48 na 622 lokali, co daje 7,7%.

Wykaz lokali, w których stwierdzono nieprawidłowości:

Tło kontroli

Inspekcja Handlowa każdego roku przeprowadza kontrole w placówkach gastronomicznych – zarówno planowe, jak i doraźne, wynikające np. z sygnałów z rynku.

W ramach kontroli sprawdzono czy przedsiębiorcy:

• rzetelnie obsługują konsumentów,

• prawidłowo uwidaczniają ceny,

• używają legalizowanych wag,

• pobierają opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych,

• zamieszczają wymagane informacje o szkodliwości spożywania napojów alkoholowych i zakazie palenia wyrobów tytoniowych.

Wyniki kontroli

1. Nieprzestrzeganie przepisów o uwidacznianiu cen wykryto w 354 przypadkach – 56,5% skontrolowanych lokali:

• brak informacji o gramaturze/ilości potrawy lub napoju w cenniku/menu,

• brak cennika/menu,

• różnica na niekorzyść konsumenta między ceną uwidocznioną przy towarze lub w menu a pobraną w kasie.

2. Stosowanie nielegalizowanych przyrządów pomiarowych stwierdzono w 143 miejscach – 22,8% skontrolowanych lokali.

3. Przedsiębiorcy używali przyrządów pomiarowych bez aktualnych cech legalizacji lub odmierzali porcje tzw. wagami domowymi – niepodlegającymi prawnej kontroli metrologicznej, które nie mogą być używane do odważania porcji.

4. Nierzetelną obsługę konsumentów stwierdzono w 110 przypadkach – 17% skontrolowanych lokali.

Nieprawidłowości te dotyczyły głównie wydania za małej porcji w stosunku do deklarowanej
w menu, przykłady:

• 156 g mniej frytek – 8,32 zł na niekorzyść klienta,

• 65 g mniej sałatki cezar z kurczakiem – 7,96 zł na niekorzyść klienta,

• masa burgera mniejsza o 78 g.

5. Użycie do przygotowania dania innego składnika niż wymieniony w menu stwierdzono w 65 na 614 przypadków – 10,6% skontrolowanych lokali.

Najczęściej podmieniano produkt objęty ochroną jako chroniona nazwa pochodzenia – było tak w 35 przypadkach, przykłady:

• ser feta – ser typu feta, np. „Favita”,
• oscypek – rolada ustrzycka lub inny ser wędzony,
• parmezan – tańsze sery dojrzewające,
• szynka parmeńska – inne rodzaje szynki dojrzewającej,
• sok porzeczkowy czy ananasowy – nektar lub napój z tych owoców,
• śmietana – miks tłuszczowy,
• filet z soli – filet z limandy żółtopłetwej,
• wołowina – drobno rozdrobiony, mrożony wyrób wołowo-drobiowy.

6. Niepobranie opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych stwierdzono w 43 na 527 lokali – 8,2% skontrolowanych.

Sprawdzono, czy lokale prowadzące sprzedaż napojów alkoholowych przestrzegają przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

• Nieprawidłowości stwierdzono w 81 z 498 miejsc – 16,3%.

• Na ogół brakowało wywieszek informujących o szkodliwości spożywania napojów alkoholowych.

Nieprzestrzeganie przepisów ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych stwierdzono w 48 placówkach gastronomicznych na 622 skontrolowane – 7,7% – brakowało wymaganych informacji dotyczących zakazu palenia wyrobów tytoniowych lub zamieszczono niepełne informacje.

Efekty kontroli

• Wystąpienia pokontrolne do właścicieli placówek nakazujące podjęcie działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

• 163 decyzje o karach na łączną kwotę 177 750 zł w związku z nieprawidłową informacją o cenach.

• 110 mandatów karnych na łączną kwotę 17 700 zł na osoby odpowiedzialne za popełnienie wykroczeń i 55 wniosków do sądów rejonowych o ukaranie sprawców wykroczeń.

• Informacje o nieprawidłowościach przekazane zgodnie z właściwościami: 23 do Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, 16 do urzędów miar, 4 do Państwowej Inspekcji Sanitarnej, 2 do organów wydających zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

• 23 sprawy (dotyczące np. win bez akcyzy) przekazane Krajowej Administracji Skarbowej.

• 4 zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z naruszeniem przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

Porady dla przedsiębiorców

• W przypadku działalności gastronomicznej ceny oferowanych potraw, wyrobów i innych usług muszą być umieszczone w cenniku, który zawiera również pełne nazwy potraw oraz określenie ich ilości.

• Konsument powinien otrzymać cennik przed złożeniem zamówienia, a dodatkowo cennik powinien być wywieszony w miejscu ogólnodostępnym wewnątrz lub na zewnątrz lokalu.

• Pamiętaj o uwidacznianiu gramatury oferowanych potraw i napojów w cenniku. Gramatura musi uwzględniać ubytki surowców w trakcie obróbki – dlatego powinna dotyczyć ilości po przygotowaniu potrawy do spożycia.

• Nie zastępuj deklarowanych składników innymi – to wprowadzanie konsumentów w błąd. Każdą zmianę musisz uzgodnić wcześniej z konsumentem.

Porady dla konsumentów

• Cennik w każdym lokalu gastronomicznym powinien być w miejscu ogólnodostępnym dla klientów – wewnątrz lub na zewnątrz lokalu, musi zawierać zarówno gramaturę, jak i cenę za dany produkt.

• Serwowanie potraw niezgodnych z opisem w karcie menu – szczególnie zamiana składnika spowodowana np. chwilowym brakiem produktu – jest niedopuszczalna bez zgody konsumenta. Każda zmiana bez wcześniejszego poinformowania klienta podlega reklamacji.

• Zasady doliczania kosztów obsługi powinny być jasne i podane przed złożeniem zamówienia – może być np. tekst w menu lub ustna informacja od kelnera.

• Cena na paragonie musi być zgodna z podaną w cenniku – zastrzeżenia od razu wyjaśnij
  z przedsiębiorcą.

• Nierzetelną obsługę oraz nieprawidłowości dotyczące cennika można zgłosić bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Handlowej.
  
• Niewłaściwe warunki sanitarne w lokalu oraz ewentualne zatrucie pokarmowe zgłoś do miejscowej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Niewłaściwą jakość serwowanych potraw zgłoś
  do bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) lub Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS).

źródło: mat. prasowe, opracowanie: Agata Drynko

PS Analiza Pasibusa i Zahir Kebab, czyli jak skutecznie prowadzić komunikację marki gastro w social media [PORADNIK OD KUCHNI] 

Analiza Pasibusa i Zahir Kebab, czyli jak skutecznie prowadzić komunikację marki gastro w social media [PORADNIK OD KUCHNI]