85% polskich nastolatków korzysta z AI przy szukaniu produktów. Mastercard prognozuje rozwój zakupów przez agentów AI [RAPORT]

Mastercard opublikował raport „Krótka historia przyszłości zakupów i płatności”, poświęcony rozwojowi tzw. agentic commerce, czyli modelu, w którym agent AI nie tylko wyszukuje produkty i porównuje oferty, ale może również wybrać konkretną opcję oraz przeprowadzić płatność w imieniu użytkownika. Według jednej z prognoz przedstawionych w raporcie do 2030 roku około 300 mln konsumentów na świecie może regularnie korzystać z takich rozwiązań podczas zakupów.

Dane z Polski pokazują, że AI już teraz jest wykorzystywana przede wszystkim na wcześniejszych etapach ścieżki zakupowej. W ciągu ostatnich 12 miesięcy 85% polskich nastolatków w wieku 13–18 lat korzystało ze sztucznej inteligencji do wyszukiwania informacji o produktach. Wśród ich rodziców odsetek wyniósł 72%. Co najmniej raz w miesiącu robiło to odpowiednio 64% młodych respondentów i 47% rodziców.

AI służy młodym również do poszukiwania promocji. 17% polskich nastolatków deklaruje, że co najmniej raz w tygodniu wykorzystuje ją do znalezienia najlepszej ceny lub rabatu. W grupie rodziców wynik wynosi 8%. Na tle pozostałych badanych rynków Polska znajduje się mniej więcej pośrodku zestawienia. Wyższe wyniki odnotowano m.in. w Izraelu – 25%, Bułgarii – 21% oraz Rumunii – 20%.

AI ma pomagać w zakupach, ale niekoniecznie decydować samodzielnie

60% badanych polskich nastolatków uważa, że sztuczna inteligencja zmieni sposób, w jaki ich pokolenie robi zakupy. 35% spodziewa się, że w ciągu kilku lat stanie się ona jednym z głównych sposobów robienia zakupów, a 32% deklaruje, że pomoc asystenta AI zwiększyłaby ich pewność podczas podejmowania decyzji zakupowych.

Jednocześnie taki sam odsetek – 60% młodych respondentów – obawia się, że wykorzystanie AI może sprawić, iż zakupy staną się mniej osobiste.

Tears of Joy: Połowa Polaków nie ufa reklamom AI [BADANIE]

Jeszcze wyraźniejsza granica pojawia się przy oddawaniu technologii kontroli nad samą transakcją. 30% nastolatków byłoby gotowych korzystać z asystenta AI, który rekomenduje produkty, wybiera konkretną ofertę i finalizuje zakup zgodnie z wcześniej ustalonymi zasadami. Wśród rodziców taką możliwość dopuszcza 18% badanych.

Jak polscy nastolatkowie patrzą na AI w zakupach?	Odsetek
Uważają, że AI zmieni sposób robienia zakupów przez ich pokolenie	60%
Obawiają się, że AI sprawi, że zakupy staną się mniej osobiste	60%
Uważają, że AI stanie się jednym z głównych sposobów robienia zakupów	35%
Twierdzą, że asystent AI zwiększyłby ich pewność przy podejmowaniu decyzji	32%
Są gotowi korzystać z asystenta, który może wybrać produkt i sfinalizować zakup	30%

Rekomendacje generowane przez algorytmy nie wyparły też opinii ludzi. 34% polskich nastolatków bardziej zaufałoby rekomendacji AI niż sugestii znajomego. W porównaniu z rekomendacją rodzica lub opiekuna AI wybrałoby 22% badanych.

Problem zaczyna się przy płatności

Jeszcze większy dystans wobec autonomicznych agentów widać wśród rodziców. Tylko 6% pozwoliłoby AI dokonać zakupu bez ostatecznego potwierdzenia ze swojej strony. 61% nie zgodziłoby się na taki model w ogóle, natomiast 33% uzależnia decyzję od wartości transakcji.

Najczęściej wskazywane obawy dotyczą utraty kontroli nad tym, co kupuje AI – wskazało ją 43% rodziców – oraz ryzyka oszustwa lub włamania, wymienionego przez 41% respondentów.

Autorzy raportu przewidują, że rozwój takich usług będzie wymagał jasnego określenia m.in. tożsamości agenta AI, zakresu jego uprawnień, zgody użytkownika oraz odpowiedzialności za wykonane transakcje. Theodora Lau, jedna z ekspertek współtworzących raport, zakłada również, że do 2030 roku co najmniej trzech regulatorów finansowych z państw G20 może wprowadzić formalne zasady rejestrowania, autoryzowania i monitorowania agentów AI.

Mastercard testuje takie rozwiązania już teraz. Na początku 2026 roku firma wraz z partnerami przeprowadziła w Europie kompleksową transakcję płatniczą z udziałem agenta AI. W maju pierwsze uwierzytelnione transakcje tego typu przeprowadzono również w Polsce, we współpracy z mBankiem, Bankiem Pekao i UniCredit Polska, przy wykorzystaniu rozwiązania Mastercard Agent Pay.

Badanie dla Mastercard przeprowadziła firma Opinium w czerwcu i lipcu 2026 roku. Objęło ono 26 tys. respondentów – 13 tys. par rodzic–nastolatek – na 13 rynkach, w tym w Polsce, Niemczech, Francji, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii i Włoszech.

Pełny raport dostępny jest do pobrania pod LINKIEM.