Myślenie przez działanie – prototypowanie bez tajemnic

Tajemnica sukcesu procesu design thinking tkwi w tym, że:

• na etapie empatii pozwala poznać potencjalnego użytkownika nowego rozwiązania,
• na etapie diagnozy potrzeb odkrywa największe problemy klienta, na które firma może odpowiedzieć,
• na etapie generowania pomysłów korzysta z różnych technik kreatywnych, które pozwalają dojść do innowacyjnych pomysłów,
• na etapie prototypowania pozwala uszczegółowić i zwizualizować pomysł,
• na etapie testowania pokazuje, które pomysły należy odrzucić, a które warto dalej rozwijać.

Prototypowanie jest czwartym etapem procesu design thinking i zarazem pierwszym, w którym projekt zaczyna przybierać realne kształty. Z etapu rozmawiania o pomysłach (burza mózgów) zespół projektowy przechodzi do działania (budowania).

Prototypowanie to etap, który czasami uczestnicy procesu design thinking chcieliby pominąć, gdyż boją się odgrywania scenek lub wstydzą się swoich niewystarczających umiejętności plastycznych. Rolą moderatora na tym etapie jest przekonanie ich, że prototypować warto i na pewno sobie z tym zadaniem poradzą.

Dlaczego warto prototypować?

• Prototypowanie pozwala zwizualizować myśli krążące po głowach wszystkich członków zespołu projektowego. Nawet jeśli grupa rozmawia o jednym rozwiązaniu, każdy wyobraża je sobie inaczej. Jeśli zespół mówi o czymś małym i czerwonym, dla jednej osoby może to być biedronka, a dla drugiej truskawka. Prototypowanie pozwala uspójnić wizje rozwiązania wszystkich członków zespołu.
• Przygotowywanie nawet najprostszego prototypu uświadamia projektantom, jakie zasoby będą potrzebne do przygotowania finalnej wersji produktu czy usługi, jakie są ograniczenia technologiczne itp.
• Prototypowanie pozwala myśleć o funkcjach i interakcjach, sprowadza zespół na ziemię po szalonej burzy mózgów.
• Prototyp pomaga określić MVP (minimum viable product) projektu, czyli to, co powinno zostać wdrożone w pierwszej kolejności.
• Prototyp można pokazać inwestorom – z jego pomocą łatwiej wytłumaczyć swój pomysł na biznes i przekonać do niego inwestorów. Rozmowy oparte na wizualizacjach są bardziej produktywne.
• Prototyp pozwala również uniknąć inwestowania dużych sum pieniędzy w projekt, który nie znajdzie uznania wśród odbiorców. Nawet najprostszy schemat można pokazać potencjalnemu użytkownikowi i zapytać go o opinię.
• Budowanie prototypów pozwala odkryć, jakie doświadczenia (emocje) będą towarzyszyły użytkownikom podczas korzystania z naszego produktu/usługi, pomaga zidentyfikować potencjalne problemy ze zrozumieniem bardzo innowacyjnych pomysłów.

Kiedy zacząć prototypowanie?

Najlepiej zaraz po burzy mózgów, kiedy wszyscy członkowie zespołu projektowego pamiętają, o co chodzi w każdym pomyśle. Każda grupa powinna wybrać 3, ich zdaniem, najlepsze rozwiązania i przystąpić do ich wizualizacji. Dopiero po zebraniu pierwszego feedbacku (np. podczas testów korytarzowych czy pierwszych rozmów z potencjalnymi odbiorcami) powinien zostać wyłoniony zwycięzca, który będzie dalej rozwijany.

LEGO odtwarza automat Donkey Kong. Zestaw ma działające beczki i joystick

Crazy 8

W niektórych przypadkach prototypowanie można zacząć nieco wcześniej. Metoda Crazy 8 jest wykorzystywana podczas burzy mózgów, łączy brainstorming z rysowaniem. Polega na tym, że każdy członek zespołu dzieli kartkę A4 na osiem części i w ciągu ośmiu minut ma za zadanie narysować 8 pomysłów na rozwiązanie problemu projektowego. Metoda ta bardzo przydaje się w sytuacji, kiedy zespół projektowy jest już zmęczony tradycyjną burzą mózgów (na końcu sesji) lub w sytuacji, kiedy grupa jest bardzo nieśmiała (rozgrzewka na początku sesji). Szkice, które powstaną podczas tego ćwiczenia, mogą być rozwijane podczas prototypowania.

Jak prototypować?

Na początku szybko i tanio (w 5 minut i za złotówkę), wykorzytsując kartkę papieru, taśmę klejąca i flamastry. To wystarczy, by stworzyć pierwszy szkic pomysłu. Można też posłużyć się takimi metodami jak odgrywanie scenek (pomocne szczególnie przy projektowaniu usług), nagrywanie krótkiego wideo telefonem, rysowanie storyboardów, wyklejanie moodboardów czy budowanie makiet (np. z klocków Lego). Już proste schematy są bardzo przydatne, ale im bardziej fizyczna będzie forma prototypu, tym lepiej. Na tym etapie liczy się działanie, a nie gadanie.

Poniższe wideo pokazuje, że nawet tak skomplikowane i innowacyjne urządzenia jak Google Glass można zaprototypować w ciągu jednego dnia:

O czym warto pamiętać?

• Prototyp wykonuje się po to, by móc przedstawić pomysł potencjalnym klientom lub inwestorom, zebrać od nich feedback i dalej udoskonalać produkt czy usługę. Robienie prototypów do szuflady nie ma sensu (więcej o tym w kolejnym artykule z serii o design thinking, dotyczącym testowania).
• Przed pierwszym, nawet korytarzowym, testowaniem pomysłu nie warto inwestować czasu i pieniędzy w budowanie szczegółowych makiet strony czy aplikacji, czy wysokokosztowych, próbnych egzemplarzy produktów fizycznych. Pierwszy prototyp powinien kosztować mało (czasu i pieniędzy), by łatwo było nam się z nim rozstać, jeżeli pomysł nie znajdzie uznania w grupie odbiorców.
• Prototypowania nie należy się bać, nawet za pomocą kilku kwadratów i kół naszkicowanych na kartce można zwizualizować pomysł. Wysoko rozwinięte umiejętności malarskie czy modelarskie nie będą potrzebne.
• Design thinking to proces iteracyjny, może się zdarzyć, że do pierwszych szkiców czy makiet trzeba będzie wrócić. Każdy, nawet najprostszy schemat, warto uwiecznić na zdjęciu.
• Prototypowanie pozwala przygotować się do kolejnego, ostatniego, ale bardzo ważnego etapu design thinking – testowania.

Każdy z etapów procesu design thinking jest ważny. Lepiej żadnego z nich nie pomijać.