#NMInsights: Badania Krajowego Instytutu Mediów nad fake newsami [RAPORT]

Według autorów badania fake newsy upowszechniły się m.in. jako rezultat, łatwiejszego niż kiedykolwiek, dostępu do internetu i narzędzi pozwalających na kreowanie zmyślonej rzeczywistości. Co więcej, w raporcie czytamy, że: „W specyficznych okolicznościach jak np. trudna sytuacja geopolityczna czy gospodarcza, które generują w społeczeństwach lęk, niepewność, brak poczucia stabilizacji, powyższe procesy przybierają jeszcze na sile i intensywności, powodując, że nikt nie jest odporny na fake newsy, a ich negatywny wpływ na nasze często istotne decyzje wzrasta”.

Twórcy fake newsów coraz bardziej kreatywni

Jak wynika z publikacji, z roku na rok autorzy fake newsów, czyli całkowicie lub częściowo nieprawdziwych informacji publikowanych w sieci, których celem jest wprowadzenie odbiorców w błąd, stają się coraz kreatywniejsi. Z sukcesem łączą różnorodne środki wyrazu i stosują rozmaite zabiegi, aby w sposób przekonujący dla odbiorców szczerzyć nieprawdę, a tym samym wywierać silny wpływ na społeczeństwo.

– Fake newsy są zjawiskiem wielowymiarowym, wszechobecnym i takim, na które jesteśmy mało odporni. Bez względu na wiek, poziom wykształcenia, czy miejsce zamieszkania wszyscy jesteśmy narażeni na nieprawdziwe informacje i ulegamy ich negatywnemu wpływowi. Dlatego ważne, by uwrażliwiać odbiorców mediów na nieprawdziwe treści, edukując w zakresie ich rozpoznawania – tłumaczy Jerzy Nagórski z KIM.

Jak wskazują badania, największa liczba kont, na których pojawiają się posty będące dezinformacją, znajdują się na platformie X (8,7%). Na drugim miejscu w tym niechlubnym rankingu znajduje się Facebook (7,8%), a na trzecim – TikTok (5,5%).

WhatsApp zacznie pobierać opłaty za odpowiedzi firm. Zmiany od października

Typy fake newsów, czyli na co nie dać się złapać

W raporcie czytamy też o poszczególnych rodzajach fake newsów, które mogą obejmować zarówno treści tekstowe, graficzne, jak i video czy audio. Autorzy zwracają także uwagę na różnice pomiędzy fake newsami a deep fake’ami, jak również clickbaitami i propagandą.

Wielowymiarowy wpływ fake newsów na życie codzienne i opinię publiczną jest kolejnym aspektem, na którego poruszenie zdecydowali się przedstawiciele Krajowego Instytutu Mediów. Jak wskazują, fake newsy uderzają nie tylko w publiczny wizerunek konkretnych osób, ale również dezinformują społeczeństwo, godzą w interes publiczny i zmniejszają zaufanie do mediów.

Aby móc skutecznie się przed nimi chronić, warto edukować edukacja w zakresie krytycznego myślenia już od najmłodszych lat, a także uwrażliwiać na temat powszechności wspomnianego zjawiska. Ponadto, jak wskazują autorzy publikacji, warto korzystać z treści dostępnych w internecie w sposób rozważny i uważny, wybierając sprawdzone i zaufane źródła informacji.

Przeczytaj cały raport

Zdjęcia: raport Krajowego Instytutu Mediów dot. fake newsów