#NMInsights: Polski Instytut Ekonomiczny: jak wykorzystanie AI wpływa na polski rynek pracy [RAPORT]

>>> Więcej zestawień, topów i raportów znajdziesz w NM Insights.

Polski Instytut Ekonomiczny opublikował raport „AI na polskim rynku pracy”, który skupia się na wykorzystaniu AI w różnych obszarach życia zawodowego Polaków. Jak wynika z badań, sztuczna inteligencja ma potencjał znacznego przekształcenia polskiego rynku pracy. AI upraszcza bądź eliminuje część zadań, zwiększa produktywność niektórych pracowników, a także zwiększa presję na zdobywanie nowych umiejętności bądź przekwalifikowanie niemal wszystkich.

W analizie wykorzystano amerykańską metodologię do oszacowania wpływu AI na polski rynek pracy (oraz dodatkowo wyodrębniono wpływ dużych modeli językowych i algorytmów generowania obrazów).

Sprawdź pełny raport.

Wnioski z raportu

• PIE przeanalizował, które zawody są najbardziej wystawione na działanie sztucznej inteligencji. Zaliczają się do nich w szczególności te prace, które wymagają wyższych kwalifikacji, takie jak finansiści, prawnicy, programiści. Do tej grupy zaklasyfikowani zostali również matematycy, niektórzy urzędnicy państwowi, sekretarki, a także nauczyciele akademiccy i część kadry kierowniczej przedsiębiorstw.

• W 20 zawodach najbardziej narażonych na wpływ sztucznej inteligencji zatrudnionych jest obecnie ok. 3,68 mln osób. Dla porównania, liczba pracujących w 20 zawodach najmniej narażonych na wpływ AI wynosi ok. 1,66 mln osób, co stanowi 10 proc. zatrudnionych. Jest to ponad dwukrotnie mniej osób niż w grupie zawodów najbardziej narażonych.

Sztuczna inteligencja podaje błędne odpowiedzi, bo jest głodna? Snickers wprowadza cyfrowy batonik Hungr.AI

• Kobiety w Polsce są bardziej narażone na zakłócenia wywołane przez AI w miejscu pracy niż mężczyźni. Spośród 121 analizowanych grup zawodów w Polsce, kobiety częściej wykonują te zagrożone wpływem AI. W grupie 20 grup zawodów najbardziej narażonych na zmiany związane z wprowadzeniem AI pracuje aż 28 proc. wszystkich pracujących w Polsce kobiet i 17 proc. mężczyzn.

• Mimo większej ogólnej liczby pracujących mężczyzn niż kobiet, w grupie 20 najbardziej narażonych na AI zawodów kobiety prowadzą również liczebnie – 2,16 mln w porównaniu z 1,53 mln. Prawdopodobnie dlatego, że kobiety rzadziej podejmują się prac fizycznych i częściej są lepiej wykształcone od mężczyzn – pracują więc w zawodach mocniej wystawionych na wykorzystanie AI.

• Sztuczna inteligencja dotknie też znacznie mocniej zawody, w których pracują osoby z wyższym wykształceniem. 44 proc. takich osób pracuje w 20 zawodach najbardziej narażonych na wpływ AI i stanowią oni aż 82 proc. wszystkich pracujących w tych zawodach. Wykorzystanie AI może oznaczać dla nich wzrost produktywności i zarobków – co z kolei może się przełożyć na zwiększenie nierówności
  w Polsce.

• Osoby pracujące w województwach mazowieckim, małopolskim i pomorskim są najbardziej wyeksponowane na działanie AI, podczas gdy osoby z świętokrzyskiego, lubelskiego i kujawsko pomorskiego – najmniej. Prawdopodobnie wynika to z obecności aglomeracji i miejsc pracy wyspecjalizowanych pracowników niepracujących fizycznie w województwach z największą ekspozycją, a także częstszego występowania ośrodków technologicznych i naukowych.

• Analiza wskaźników ekspozycji na sztuczną inteligencję w poszczególnych sektorach gospodarki wskazuje na istotne zróżnicowanie w adaptacji i wykorzystaniu tych technologii, które są spójne z wnioskami z analiz zawodów. Sektor rolnictwa, leśnictwa, łowiectwa i rybactwa odnotowuje najniższą ekspozycję na AI, co sugeruje, że jest on najmniej dotknięty przez rozwój tych technologii. Podobnie niski poziom ekspozycji można zauważyć w działalności gastronomicznej i zakwaterowaniu oraz w budownictwie.

• Najwyższą ekspozycję na działanie AI wykazuje sektor działalności finansowej i ubezpieczeniowej, co wskazuje na możliwość intensywnego wykorzystania tych technologii w automatyzacji procesów, analizie danych i zarządzaniu informacją. Wysoką ekspozycję wykazują też sektory działalności profesjonalnej i technicznej oraz edukacji. Warto przy tym zauważyć dopiero czwarte miejsce sektora IT, choć przy wskaźniku ekspozycji na modele językowe sytuacja się zmienia i sektor ten zajmuje trzecie miejsce.
  
• Inne sektory, czyli handel hurtowy i detaliczny oraz działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją, wykazują duże różnice w ekspozycji na AI, w zależności od tego czy badamy ogólne wystawienie na AI (AIOE), czy też sprofilowane dla dużych modeli językowych (ang. Large Language Models – LLM)  lub generowania obrazów.

– Sztuczna inteligencja ma potencjał znacznego przekształcenia polskiego rynku pracy – upraszcza bądź eliminuje część zadań, zwiększa produktywność niektórych pracowników, a także zwiększa presję na zdobywanie nowych umiejętności. O tych procesach musimy też myśleć biorąc pod uwagę szerszy kontekst, chociażby trendy demograficzne – do 2035 roku na rynku pracy będzie nawet 12,5 proc. pracowników mniej niż obecnie. Wdrożenie narzędzi automatyzujących pracę może więc być istotnym komponentem działań zmierzających do zwiększenia produktywności i utrzymaniu obecnego potencjału polskiej gospodarki – zwraca uwagę Ignacy Święcicki, kierownik zespołu gospodarki cyfrowej w PIE.

– Na obecnym etapie wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji w gospodarce nie wiemy, czy okaże się ona bardziej komplementarna z umiejętnościami pracowników, czy jej wdrażanie w większym stopniu będzie prowadziło do automatyzacji obecnych zadań i zmniejszenia zatrudnienia w niektórych zawodach. Barierą przed szerszą implementacją sztucznej inteligencji są wciąż stosunkowo niskie, jak na warunki europejskie, koszty pracy, które nie motywują kadry zarządzającej do podjęcia kroków na rzecz automatyzacji. Wymagane do obsługi zaawansowanego AI przetwarzanie często wrażliwych danych, na zewnętrznych serwerach sprawia, że nowe rozwiązania mogą budzić obawy przed wyciekami i być niezgodne z zasadami compliance w przedsiębiorstwach – zauważa Jakub Witczak, analityk z zespołu gospodarki cyfrowej.

źródło: PIE, opracowanie: Agata Drynko

PS „Nobody Cares”: Fiverr publikuje raport i w kampanii przypomina, że rezultaty korzystania z AI zależą od jej użytkowników

„Nobody Cares”: Fiverr publikuje raport i w kampanii przypomina, że rezultaty korzystania z AI zależą od jej użytkowników

PS2 Kobiety i AI: wyzwania, spostrzeżenia i perspektywy w regionie CEE [RAPORT]

Kobiety i AI: wyzwania, spostrzeżenia i perspektywy w regionie CEE [RAPORT]

PS3 #NMInsights: Według „Roli AI w MŚP” AI Chamber, już 90% MŚP stosuje sztuczną inteligencję [RAPORT]

#NMInsights: Według „Roli AI w MŚP” AI Chamber, już 90% MŚP stosuje sztuczną inteligencję [RAPORT]