Katarzyna Zajączkowska: Nie przeciwstawiałabym e-commerce modzie cyrkularnej

Z jednej strony ciągle słyszymy o powrocie mody na lumpeksy, a z drugiej rynek e-commerce (który dotyczy również branży odzieżowej) kwitnie. Jak to jest dzisiaj z tą modą cyrkularną – czy faktycznie konsumenci chcą iść w tę stronę?

Od kilku lat zmienia się postrzeganie drugiego obiegu i coraz więcej osób nie wstydzi się już zakupów używanych rzeczy. To dlatego, że rośnie świadomość na temat katastrofy klimatycznej i zmieniają się konsumenckie motywacje. Wiele osób wybiera dzisiaj drugi obieg nie tylko z oszczędności (choć tu inflacja odegra sporą rolę), ale także ze względu na ekologiczną i społeczną wrażliwość oraz rosnącą krytykę fast fashion. Branża odzieżowa bacznie analizuje te zmieniające się postawy i stara się na nie odpowiadać. Pandemia sprawiła, że chętniej kupujemy online, ale nie przeciwstawiałabym e-commerce modzie cyrkularnej. Dla wielu firm to nie jest wybór „albo-albo”, a raczej strategia „i-i”.

Co zniechęca konsumentów do wejścia w świat mody cyrkularnej? Czy chodzi może o niewiedzę, brak świadomości związany z konsekwencjami kupowania wciąż nowych rzeczy?

Gigantyczny sukces finansowy platformy Shein pokazuje, że kupowanie jednorazowych ubrań w hurtowych ilościach jest masową rozrywką dla wielu ludzi. Co ciekawe (i smutne), to często młodzież, która jednocześnie odczuwa lęk klimatyczny i bardzo martwi się o swoją przyszłość. Jednak po pierwsze nie łączy modowej nadkonsumpcji z fatalnym stanem świata, a po drugie jest pod ogromną presją social mediów. Wpływowi influencerzy i influencerki rzadko zachęcają do drugiego obiegu, bo to nie lumpeksy składają im najlepsze biznesowe propozycje.

Jak promować modę cyrkularną? Jakie kanały powinno się wykorzystywać do tego celu?

Takie same, w jakich promuje się moda „liniowa”, bo są bardzo skuteczne (kupujemy co roku ponad 80 mld ubrań, a produkujemy 100 mld sztuk). Branża mody i beauty coraz więcej inwestuje w reklamy w mediach społecznościowych, co roku zwiększając udział budżetu przeznaczany na kampanie i współprace. Jednym słowem plakat na witrynie sklepu vintage może nie wystarczyć i przyda się sprawne konto na Instagramie.

Jaki udział w popularyzowaniu takiej mody ma np. aplikacja Vined? Jakie są jej plusy, a jakie minusy?

Aplikacja Vinted jest niewątpliwie bardzo wygodną i dyskretną formą zakupów w drugim obiegu, także dla osób, które nie lubią tradycyjnych lumpeksów. Pozwala na precyzyjne wyszukiwanie rzeczy w bardzo korzystnych cenach, ale zwykle nie przewiduje zwrotów. Stała się też dla wielu osób miejscem pracy. Zobaczymy jednak co zmieni nałożona ostatnio na spółkę kara przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (ponad 5,3 mln zł). 

W Polsce powstaje coraz więcej butików w centrach handlowych, w których sprzedaje się rzeczy z drugiej ręki. Czy taka idea może przekonać konsumentów do mody cyrkularnej?

Tak, to bardzo dobry krok, bo znika bariera słabej dostępności. Poza tym butiki cyrkularnie świetnie wpisują się w handlowe przestrzenie i pozwalają oswoić się z drugim obiegiem osobom, które z różnych przyczyn nie lubią second handów. Klient dostaje cały galeryjny „user experience”, butiki poszerzają swoją grupę docelową, a centra handlowe zbierają punkty za ESG. Mam też nadzieję, że marki fast fashion wyciągną wnioski z obserwacji takiego sąsiadującego biznesu.

„Gadżet się dostaje, a merch chce się mieć”. Jak projektować fizyczne doświadczenia marki [WYWIAD]

Czy sięgając po rzeczy z drugiej ręki warto zwracać uwagę na jakieś konkretne cechy ubrań? Skład, pochodzenie?

Funkcjonalność, dobra jakość i świetny skład są ważne, bo gwarantują dłuższe życie naszych ubrań. Pochodzenie to osobny, duży temat, ale nie zawsze metka „made in Poland” oznacza najlepszy wybór. Za to uważność i dociekliwość przydają się zawsze i na każdych zakupach. Podobnie jak rozpoznanie, co nami kieruje – prawdziwa potrzeba, czy chwilowa zachcianka. Zwłaszcza, jeśli nie chcemy skończyć z górą przypadkowych rzeczy, których „żal było nie kupić”. Nawet drugi obieg ma swoje pułapki i ciemne strony. I to chyba dobry moment na autopromocję, bo całą wiedzę i doświadczenie z tego obszaru zebrałam w swojej książce „Odpowiedzialna moda”. 

Katarzyna Zajączkowska – autorka podcastu oraz książki „Odpowiedzialna moda”, z wykształcenia projektantka i ekonomistka, wykładowczyni w Szkole Artystycznego Projektowania Ubioru, z kilkunastoletnim doświadczeniem w największych firmach odzieżowych w Polsce. Zajmuje się wspieraniem branży mody w obszarze zrównoważonego rozwoju, skupiając się na innowacyjnych rozwiązaniach wokół mody cyrkularnej. Prowadzi warsztaty, wykłady i webinaria dla firm i organizacji.